Op 7 december stelde ik in het Vlaams Parlement een actuele vraag over de voortschrijdende ontbossing en de afbakening van ruimte voor bossen.

ACTUELE VRAAG van de heer Bart Martens tot de heer Philippe Muyters, Vlaams
minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport, over de
voortschrijdende ontbossing van Vlaanderen en de achterstand in de afbakening van
ruimte voor bos in het kader van de afbakening van de gewenste agrarische en
natuurlijke structuur
ACTUELE VRAAG van de heer Dirk Peeters tot de heer Philippe Muyters, Vlaams
minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport, over de
voortschrijdende ontbossing van Vlaanderen en de achterstand in de afbakening van
ruimte voor bos in het kader van de afbakening van de gewenste agrarische en
natuurlijke structuur
De voorzitter: De heer Martens heeft het woord.
De heer Bart Martens: Voorzitter, minister, collega’s, het wordt zo’n jaarlijkse traditie.
Deze week bracht de Vereniging voor Bos in Vlaanderen haar Bosbarometer uit. Dat
instrument is ontwikkeld om de vinger aan de pols van het Vlaams bosbeleid te houden.
De barometer staat op storm. Uit de Bosbarometer blijkt dat Vlaanderen in 2010 nog eens
500 voetbalvelden aan bos verloor, in weerwil van een groeiend maatschappelijk draagvlak
voor nieuwe bossen, in weerwil van wat in het regeerakkoord staat – het realiseren van de
doelstelling van het ruimtelijk structuurplan voor de uitbreiding van het bosareaal met 10.000
hectare –, in weerwil ook van de internationale trend. In Europa is de laatste twintig jaar een
extra bosareaal van 2,5 miljoen hectare ontstaan.
Vlaanderen slaagt er dus niet in om zijn doelstellingen te halen. Een van de redenen is een
talmende ruimtelijke ordening. Sinds het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen is er maar 20
procent van de doelstelling van 10.000 hectare bijkomend bos gerealiseerd.
Uw collega, minister Schauvliege, had vorig jaar, ook naar aanleiding van het uitbrengen van
de bosbarometer, aangekondigd twintig groene ruimtelijke uitvoeringsplannen per jaar te
zullen doen goedkeuren door de regering, om meer ruimte aan bossen te kunnen geven.
Welnu, voor dit jaar staat de teller op nul: we hebben geen enkele ruimtelijk uitvoeringsplan
zien goedkeuren voor nieuwe ruimte voor bossen. In 2010 is er zelfs 0 euro uitgegeven aan
daadwerkelijke bosuitbreiding. Minister, waar staan we nu met dat befaamde AGNASproces,
waarin men de natuurlijke en agrarische structuur zou afbakenen en net in meer
ruimte voor bossen zou voorzien?
De voorzitter: De heer Peeters heeft het woord.
De heer Dirk Peeters: Minister, ik wist al dat we zone-eigen en zonevreemde bossen
hadden, maar deze namiddag heb ik geleerd dat er nu ook legale en illegale bossen zijn. Dat
verrast me. Bij nacht en ontij is er blijkbaar een bos aangeplant. Voor alle duidelijkheid, mijn
vraag betreft de legale, zone-eigen bossen en de ruimte daarvoor. Ik sluit me aan bij het
betoog van de heer Martens, maar wil even terugkomen op de commissiebespreking die we in
juni hebben gehouden over de voortgang van de afbakeningsprocessen. Daaruit bleek dat in
de volledige planperiode van het RSV, van 1994, 1995 tot 2012, slechts 2000 hectare van de
beloofde 10.000 hectare bos werd gerealiseerd. Dat is slechts 20 procent op ongeveer vijftien
jaar. Bij de herziening van het RSV dit voorjaar heb ik er al op gewezen dat we achterlopen
op die planning, en heb ik gesteld te vrezen dat we de doelstelling van 2013 – zoals die nu is
verlegd – niet zullen halen.
Nu is het bijna 2012. We naderen het einde van de rit en zullen die 8000 hectare volgend jaar
dus in één beweging moeten realiseren, of we zullen ze niet hebben. Hoe zult u in 2012,
gezien die korte tijdspanne, die ontbrekende 8000 hectare bos nog realiseren?
De voorzitter: Minister Muyters heeft het woord.
Minister Philippe Muyters: Voorzitter, ik denk dat de beide sprekers de fout niet hebben
gemaakt, maar er is natuurlijk een verschil tussen de planning van een bos en het
verwezenlijken ervan. Ik ben verantwoordelijk voor de planning en wil het daar dan ook
voornamelijk over hebben.
Als het gaat over de planning van nieuwe bosgebieden, komen we eigenlijk al heel snel bij
AGNAS terecht. U weet allebei dat die AGNAS-procedure ook is gebaseerd op wat de
commissie-Sauwens heeft gezegd, namelijk dat we heel vroeg met iedereen aan tafel gaan
zitten en veel tijd besteden aan het vooroverleg, om te proberen een draagvlak te creëren. U
beseft beide wellicht dat dit niet zo eenvoudig is voor bossen, hoewel wordt gezegd dat het
draagvlak groot is. Wie bossen creëert, neemt automatisch iets weg van iemand. In vele
gevallen wordt landbouwgrond weggenomen van een aantal boeren. Dat vergt natuurlijk ook
enigszins een draagvlak. Die mensen willen wat vooruitzicht hebben in hun landbouwproces.
Ze willen zien wanneer dat moet en kan worden gerealiseerd.
Een ander aspect is dat verkeerdelijk wordt gedacht dat alleen AGNAS een mogelijkheid is.
Een GRUP geeft ook een mogelijkheid. Ik neem het Vlaams Strategisch Gebied rond Brussel
als voorbeeld. In dat GRUP zijn ook heel uitdrukkelijk groene gebieden ingetekend.
Het rapport maakt, denk ik, een fout als het stelt dat er alleen in donkergroene gebieden
bossen mogelijk zijn. Ook in natuur- en parkgebied kunnen bossen worden gecreëerd. Als we
die in overweging nemen, blijkt er van midden 2008 tot midden 2011 3100 hectare aan
groene gebieden, natuurgebieden, reservaten en bosgebieden is gecreëerd. Dat is natuurlijk
iets anders. Als alleen het donkergroene gebied telt, bevinden we ons in een andere situatie.
Wat AGNAS en de vraag hoe we dat kunnen versnellen betreft: we zijn volop bezig met die
evaluatie. We bekijken hoe we dat proces nog kunnen versnellen, ook in het licht van de
drietrapsraket die is voortgevloeid uit de werkzaamheden van de commissie-Sauwens, die u
mee hebt gesteund. We zien dat, indien er een draagvlak wordt gecreëerd en een landbouwer
er bijvoorbeeld mee akkoord gaat over zes of tien jaar bosgebied op zijn stuk grond te laten
creëren, die afspraken nu misschien wel kunnen worden gemaakt, maar er soms problemen
rijzen op het vlak van de wetgeving.
Als we weten dat het binnenkort bosgebied wordt, dan kunnen er een aantal dingen niet meer
gebeuren en dat heeft een aantal legistieke problemen tot gevolg. Ook dat zullen we in de
evaluatie, die we in het begin van volgend jaar zullen afronden, met de verschillende
collega’s bekijken. We zullen met de collega bevoegd voor de landbouw en met de collega
bevoegd voor het leefmilieu bekijken hoe we het proces kunnen versnellen zodat we die
aspecten inzake planning, en dus niet inzake realisatie, effectief kunnen realiseren.
Ik heb nog een laatste punt. Wat u de ‘zonevreemde bossen’ noemt, zou ik de ‘ruimtelijk
bedreigde bossen’ noemen, want men heeft me gezegd dat ‘zonevreemde bossen’ geen juiste
benaming is. Die bossen vallen volledig onder de bevoegdheid van minister Schauvliege en
zij is bezig met een plan van aanpak ter zake. We moeten er dus even op wachten om ook dat
aspect te bekijken.
De heer Bart Martens: Minister, ik ben het met u eens dat niet alleen in bosgebieden bossen
kunnen worden gerealiseerd, dat kan ook in landbouwgebied. We merken echter op dat
grondeigenaars die vrijwillig tot bebossing willen overgaan, telkens botsen op een negatief
bindend advies – een van de weinige bindende adviezen die we nog hebben – van de
administratie Landbouw.
Ik ben het ook met u eens dat we moeten zoeken naar een maximaal draagvlak, maar het
draagvlak mag geen zitvlees worden. Ik stel alleen maar vast dat we van de beloofde twintig
ruimtelijke uitvoeringsplannen per jaar, er het laatste jaar nul hebben gezien. Dat ligt niet
alleen aan een gebrek aan draagvlak.
Kijken we even naar het stadsrandbos van Antwerpen. In de gemeente waar u zelf woont,
Edegem, en in Kontich en Aartselaar zou een reusachtig stadsrandbos komen. Die plannen
waren al volledig klaar op het einde van de vorige legislatuur. We zijn nu twee jaar later en er
is nog niet eens een openbaar onderzoek opgestart. Dus, alstublieft minister, ik meen dat hier
meer dan een tandje moet worden bij gestoken. De gemeente Aartselaar en de provincie
vragen bovendien delegatie om zelf via de provincie dat ruimtelijk uitvoeringsplan te mogen
realiseren. Als het gewest het niet doet, geef dan minstens aan de lokale besturen de kans om
het te doen.
De heer Dirk Peeters: Mijn reactie is voor een stuk gelijklopend met die van de heer
Martens. Ik wil wijzen op het draagvlak dat bij de bevolking bestaat om over te gaan tot de
herbebossingsacties. Ik wil ook wijzen op het feit dat, wanneer zelfs privémensen of
landbouwmensen de vraag stellen om actief te mogen meewerken aan
herbebossingsprogramma’s, ze vaak botsen op de administratie. Het programmadecreet zal
hier waarschijnlijk een oplossing aan bieden, ik ben daar blij mee, het zal ons een beetje
vooruit helpen, maar ik stel ook vast dat we in de periode van het Structuurplan Vlaanderen,
in die vijftien jaar, de groene doelstellingen, waarvan bos er één is, totaal hebben genegeerd
en verwaarloosd. Dat verklaart natuurlijk de achterstand. Slechts 20 procent op vijftien jaar,
dat ligt niet alleen aan u, minister, maar ook aan uw voorgangers, maar het zegt wel iets over
de prioriteit die de Vlaamse Regering op dat vlak stelt.
De voorzitter: Mevrouw Van Volcem heeft het woord.
Mevrouw Mercedes Van Volcem: Voorzitter, minister, ik vind dat er werk gemaakt moet
worden van gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen. U hebt in uw beleidsnota
aangekondigd dat u dat zou doen. De afbakening van de bossen laat op zich wachten, maar
uw conceptnota of uw nota inzake een afwegingskader voor de windmolens, iets waar ook
iedereen op wacht, komt er evenmin aan.
De minister van Ruimtelijke Ordening moet keuzes maken en daarbij kan niet iedereen
gespaard worden. U schuift de zaken voortdurend voor u uit, maar zo kunnen de
planningsprocessen niet evolueren. U wilt voor iedereen een draagvlak creëren, maar in een
samenleving zijn er tegengestelde belangen. Het is aan u om keuzes te maken. Ik meen dat u
in uw planningsprocessen wat sneller moet gaan.
De voorzitter: De heer Vandaele heeft het woord.
De heer Wilfried Vandaele: Voorzitter, planning en inkleuring zijn natuurlijk één zaak, de
minister zei het al. We kennen de knelpunten in verband met AGNAS, denken we alleen al
aan de planschade. Maar de uitvoering op het terrein is iets anders en voor die uitvoering
kijken we niet alleen naar minister Muyters, maar toch ook wel naar minister Schauvliege.
Zonevreemde bossen zijn een probleem, het gaat om 45.000 hectare. Ik wacht persoonlijk
toch op het plan van aanpak dat minister Schauvliege heeft beloofd voor het einde van dit jaar
– de tijd dringt dus – en ook naar de resultaten van het overleg met het middenveld die ze ons
heeft beloofd.
De voorzitter: Mevrouw Rombouts heeft het woord.
Mevrouw Tinne Rombouts: Als je de AGNAS-procedure doorloopt zoals de minister stelt,
lijkt het niet meer dan normaal dat je de correcte zoneringen handhaaft om er invulling aan te
geven. Anders vraag ik me af waarom er nog een AGNAS-procedure met zoveel inspraak en
draagvlak moet worden doorlopen.
Minister, u zei dat er wordt nagegaan wat er mogelijk is voor het landbouwgebied, maar ik ga
ervan uit dat er in de AGNAS-procedure naar alle gebieden wordt gekeken en dat dat niet de
enige zone is.
Minister, heb ik het goed begrepen dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen de groene
kleur ten aanzien van enerzijds natuur en anderzijds bos? Als er in de AGNAS-procedure
groenzones worden afgebakend, is er in principe ook bebossing mogelijk.
Minister Philippe Muyters: Dat klopt. In natuurgebied kan ook bos komen. Het is niet zo
dat er alleen in donkergroen gebied bossen kunnen worden aangeplant.
Mevrouw Van Volcem, natuurlijk moeten er keuzes worden gemaakt, maar jullie hebben er
in de commissie-Sauwens samen voor gekozen om een draagvlak te creëren voor alle
partners. Natuurlijk zijn er tegengestelde belangen. De landbouwer zal dit gebied anders
bekijken dan natuurgebieden.
Ik hoor hier altijd dat er in ruimtelijke ordening voor alles een draagvlak is, tot je op het
terrein komt. Op het terrein zie je altijd een draagvlak voor een motorcrossterrein, tot je in
iemands tuin komt, want dat is er geen draagvlak meer. Dat telt ook voor bos. Men is voor
het draagvlak, maar pas op als een landbouwer morgen een hectare verliest. Ik zie dat Lode
Ceyssens net binnenkomt, hij komt op het juiste moment. De discussie wordt altijd opnieuw
ten gronde gevoerd. Ik dacht dat de keuze in de commissie-Sauwens heel duidelijk was.
Over de windmolens hebben we het gehad in de commissie. Daarom moeten we het er hier
niet over hebben. Ik heb daar gezegd welke procedure we volgen, welk rapport er is gegeven.
We hebben ons werk gedaan en we zetten nu de volgende stap.
Die 20 procent gaat over het donkergroen. Van begin 2008 tot midden 2011 is er 3100
hectare omgezet naar bos, natuur en reservaten. Ofwel nemen we die filosofie, ofwel praten
we over verschillende zaken. We mogen niet alleen het donkergroene bekijken.
Mijnheer Martens, u had het over het negatief bindend advies. De Vlaamse Regering heeft
beslist de bindende adviezen weg te werken. Daarvoor zullen de nodige voorstellen worden
gedaan.
Ik ga ervan uit dat iedereen hier akkoord gaat met de filosofie, met het creëren van draagvlak
voor het AGNAS-proces. Hier en daar is die voor verbetering vatbaar, zowel legistiek als
inzake snelheid. We proberen in overleg met de ministers van Landbouw en Milieu de nodige
stappen te zetten. Die zullen worden afgerond in de loop van januari. Maar ik herhaal dat de
bossen niet alleen op donkergroen terrein kunnen.
De heer Bart Martens: Minister, we moeten vooruit. Alle studiewerk in het kader van de
AGNAS-procedure ligt klaar. In de dertien buitengebiedregio’s is het nodige studiewerk
gedaan om weloverwogen keuzes te kunnen maken, om de twintig beloofde groene RUP’s
per jaar te kunnen opleveren. We zijn in de laatste weken van het internationaal jaar van het
bos. Zet de beuk erin, sleep niet langer met de voeten en ga voor het realiseren van de
doelstellingen uit ons regeerakkoord. (Applaus)
De heer Dirk Peeters: Minister, de Vlaamse Regering is de uitvoerende macht en voert uit
wat dit parlement beslist. Dit parlement heeft tot driemaal toe over het RSV beslist dat die
10.000 hectaren er moeten komen. We staan één jaar voor de uitvoering ervan. De toestand is
niet hopeloos, maar toch ernstig. Ik wens u veel succes in uw streven om dit af te ronden,
maar ik vrees dat ik hier volgend jaar opnieuw zal staan met dezelfde vraag en zal moeten
vaststellen dat het niet gerealiseerd is. Dat zou absoluut niet mogen. (Applaus bij Groen!)
De voorzitter: Het incident is gesloten.

Tijdens de plenaire vergadering van woensdag hield ik een tussenkomst over de manier waarop we met ggo’s moeten omgaan. Willen we een landbouw die de afhankelijkheid van boeren vergroot? Willen we een landbouw die de biodiversiteit bedreigt? Moet er niet dringend meer geld gaan naar onderzoek dat de bio-landbouw ten goede komt?

Hieronder de volledige tekst van mijn tussenkomst:

Voorzitter, collega’s, ik herhaal: Groen! keurt af wat er zondag gebeurd is. Wij hebben daar geen hand in gehad. We hebben vooraf in de commissie unaniem met alle leden de aankondiging van die actie verworpen, omdat een vernieling van het proefveld niet op zijn plaats was.
We verwijten de wetenschappers in dit dossier geen gebrek aan openheid, integendeel. Ze hebben recht op hun onderzoek. Ze hebben dat goed gedaan. Ze hebben ons goed geïnformeerd. Ze zijn het maatschappelijk debat via de media aangegaan. Wat dat betreft, is er voor ons geen probleem. Dat zeg ik voor de duidelijkheid en voor het verslag.

Dit voorstel van resolutie goedkeuren, zoals de collega’s van de meerderheid het nu indienen, is een stap te ver voor ons. In het beschikkende gedeelte, artikel 1, is er sprake van een veralgemening: ‘ggo’s’ in het meervoud, zonder nuancering, zonder specifiëring en zonder randvoorwaarden. Dat zet de deur volledig open en dat willen wij niet.

Daarom dienen we een amendement in. We vragen een breed, open en constructief debat over de toekomst van het ggo, met aandacht voor de afhankelijkheidspositie van boeren ten opzichte van multinationals hier en in het Zuiden, de correcte voorlichting van de consument en het voorzorgsprincipe, om risico’s voor mens, milieu en biodiversiteit te voorkomen. Het ggo-debat gaat veel verder dan dit proefveld met deze aardappelen in Wetteren. Naar aanleiding van dit voorstel van resolutie willen we dat even toelichten.

Willen we evolueren naar een landbouwmodel waarbij de zaden gemaakt worden in een labo, die dan door de boeren bij de multinationals gekocht worden? Nu al hebben tien bedrijven wereldwijd twee derde van de zaadmarkt in handen. Nochtans kan het ook anders, want nu al zijn er door kruising en veredeling aardappelen gekweekt die resistent zijn tegen de gevreesde aardappelschimmel.

Willen we een landbouwmodel waarbij de afhankelijkheid van de boer nog wordt vergroot? Voor de familiale landbouw wordt dit een zeer dure operatie. De grote ggo-giganten zorgen voor een koppelverkoop van zaden en herbicides, met een contractueel verbod op het gebruik van eigen zaaizaad. Dat genetische codes van aardappelen en zaden privé-eigendom worden, is ethisch verwerpelijk en uiterst gevaarlijk voor de landbouwsector zelf.

Collega’s, willen we naar een landbouw waardoor de biodiversiteit nog meer bedreigd wordt dan nu al het geval is? Voor ons landbouwlandschap wordt het een ecologische ramp, want bodem en insectenleven zullen verdwijnen. Ook dit blijkt uit onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek, van de universiteit van Wageningen, ons eigen Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), de K.U.Leuven en het MINBEE-rapport van professor Jacobs in Gent.

Moeten we de ggo-ontwikkeling ook niet zien in relatie met het arme Zuiden, in de strijd tegen de honger? Er wordt ons al te gemakkelijk voorgehouden dat ggo’s de uitweg zijn in de strijd tegen de honger. Nochtans weerleggen de cijfers en internationaal wetenschappelijk onderzoek die stelling. Oogstverbetering en veredeling hebben resultaat opgeleverd. Herbicidenresistentie heeft in Zuid-Amerika de opbrengst van soja met 5 procent doen dalen, collega’s, niet doen toenemen. Voor insectenresistentie is er hetzelfde probleem. Er waren zeer slechte resultaten voor katoen in India.

De ggo-import vergroot ook de afhankelijkheid van de plaatselijke boeren. Ze worden vaak in hun voortbestaan bedreigd, zelfs zo erg dat de kweek van hun eigen zaad verloren gaat, verboden wordt en dat hun gronden worden opgekocht. Om het met de woorden van Monsanto zelf te zeggen: “No food shall be grown that we don’t own.” Dat is duidelijk. De multinationals maken van de honger op de wereld geen prioriteit, van hun eigen kassa wel.

Voorzitter, ik zal afronden. Wetenschappelijk onderzoek en innovatie zijn belangrijk, maar, en dat weten ze zelf dikwijls niet, de wetenschap is niet zo waardevrij en onafhankelijk als ze zelf zou willen. Universiteiten verkopen hun ggo-patent aan, bijvoorbeeld, BASF om het te commercialiseren. Wat men onderzoekt, waarin men geld investeert, dat is vaak een keuze met verstrekkende gevolgen. Ze beperkt tegelijk veel alternatieven. In de biologische landbouw dringt zich ook veel onderzoek op. We voeren het niet uit omdat we ons geld hebben geïnvesteerd in deze ggo-technologie.

Collega’s, we zijn en blijven pleitbezorgers van een breed maatschappelijk debat. Mijnheer Sintobin, dat debat wordt, voor alle duidelijkheid, niet gevoerd in de commissie met een PowerPointpresentatie. Dat debat wordt gevoerd met zowel de landbouw, de consumenten en organisaties als BioForum, die zich aandienen om het debat te voeren. Dat is een taak die de Vlaamse Regering zich moet stellen. Ze moet, net als voor de industrie, een staten-generaal organiseren om dat debat over de toekomst van een duurzame landbouw te voeren.

foto: werktuigendagen (CC: by-nc-sa)

Vandaag kwam eindelijk het nieuwe mestdecreet in het Vlaams parlement. Eindelijk want het mestseizoen loopt al vanaf februari. Waarom Vlaanderen zo lang talmde is niet duidelijk. De extra tijd werd in ieder geval niet gebruikt om een brede inspraakronde te organiseren. Integendeel. De Vlaamse regering legde wel uitgebreid zijn oor te luisteren bij de Boerenbond en ABS, maar de Bond Beter Leefmilieu en Bioforum kregen de teksten pas te zien als ze onderhandeld waren. Ook de adviezen van de Minaraad en de Strategische Adviesraad voor Landbouw en Visserij (SALV) werden niet afgewacht. Die twee raden hebben alvast aangedrongen om in de toekomst bij tussentijdse evaluaties meer betrokken te worden.

Het spoedadvies van de Raad van State was beperkt tot juridische aspecten en bovendien negatief. De Raad van State verzet zich tegen de slecht uitgewerkte delegatie die aan de Vlaamse regering wordt gegeven en tegen het feit dat er naast boetes ook administratieve sancties kunnen getroffen worden.

Ook de terugwerkende kracht waarmee de Vlaamse regering dit decreet wil laten werken is problematisch. Zowel de Minaraad als de Raad van State wijzen op de rechtsonzekerheid die daardoor ontstaat. De sector mag en moet tijdig weten waaraan ze zich moet houden. Een goede voorlichting vervangt geen goede Wet. Nu worden land- en tuinbouwers geconfronteerd met heel wat praktische problemen. Hoe gaan ze op korte termijn bijkomend mesttransport en mestverwerking kunnen regelen?

Dit mestdecreet is trouwens vooral een kunstmestdecreet. Het MAP4 zou op een consequente wijze de verbetering van de waterkwaliteit moeten koppelen aan verbetering van de bodemkwaliteit en op die manier ook inspelen op de uitdagingen op het vlak van klimaatswijzigingen. MAP4 zal leiden tot nog meer gebruik van energie- en grondstofverspillende kunstmeststoffen. Bovendien zal MAP4 de noodzakelijke organische stofopbouw in de bodems verder bemoeilijken. Vlaanderen neemt met het nieuwe Mestactieplan, maatregelen die nefast zijn voor de biologische sector.

In de commissie diende Groen! amendementen in die de biolandbouw toekomstgerichte garanties hadden kunnen bieden. De bemestingsnormen voor de biolandbouw op bedrijfsniveau in plaats van op perceelsniveau bepalen was een ernstige vraag van de sector die niet werd ingewilligd. Ook hadden we gepleit voor een speciaal begeleidingsorgaan voor de biolandbouw. Onze amendementen werden ondersteund door zowel SALV, Minaraad als Europa, maar werden door de meerderheid verworpen. Dat verklaart al snel waarom het aandeel van de biolandbouw in Vlaanderen ondermaats blijft.

Dit decreet zal er niet in slagen om het Vlaamse landbouwmodel in een meer duurzame richting te sturen, vreest Dirk Peeters: “Vlaanderen wil nog meer mega-varkensstallen subsidiëren. In 2010 kwamen er in de provincies Antwerpen en West-Vlaanderen de meeste varkens bij. Net in die provincies staat de waterkwaliteit momenteel al zwaar onder druk. Het MAP4 zal de doorsnee landbouwer bovendien ook in de portemonnee raken. Volgens cijfers van de Boerenbond zullen de nieuwe regels voor mestverwerking de sector 24 miljoen euro kosten.
Dit is dweilen met de kraan open.

Het wordt tijd voor een volwaardige ondersteuning van de biolandbouw. Minder varkens, minder overbodige subsidies, minder ongewenste maatschappelijke kosten. De oplossing is te zoeken in ‘less is more’.” Proper water en een gezonde bodem zijn basisrechten voor iedereen.

Bebouwde oppervlakte in Vlaanderen in 2000

Voorspelling bebouwde oppervlakte in Vlaanderen tegen 2050 (bron: BBL)

De Vlaamse Regering slaat in de tweede herziening van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen vooral veel ruimte aan voor bedrijventerreinen en nieuwe wegen. En dat terwijl haar beloftes om te zorgen voor meer groen, meer natuur en bos niet ingevuld worden.

Door de acties van het nieuwe structuurplan dreigt Vlaanderen nog meer te verstenen.

Tussen 1985 en 2010 nam de bebouwde oppervlakte in Vlaanderen toe met 35%. Sinds 2001 ging er 236 km² open ruimte verloren. Als we tegen dit tempo verder gaan zal, volgens een doctoraats-onderzoek van Lien Poelmans (KUL), in 2050 42% van de beschikbare ruimte volgebouwd zijn.

De Vlaamse Regering offert massa’s open ruimte op aan de aanleg van nieuwe wegen, de zogenaamde missing links. Van oorspronkelijk 25 missing links springen we nu naar 37 missing links. Deze nieuwe wegen kosten ruimte, maar ook veel geld, stelt Vlaams parlementslids Dirk Peeters: “De kosten worden naar de toekomst doorgeschoven. Vlaanderen wil die missing links aanleggen via PPS-projecten – dat betekent dat we binnen enkele jaren hoge beschikbaarheidsvergoedingen moeten gaan betalen. Terwijl nu in de begroting overal moet bespaard worden wordt het debat over de kost van al die nieuwe infrastructuur angstvallig ontweken.”

Daarnaast wil de Vlaamse regering ook nog eens 6.000 ha bijkomende industriegronden aansnijden. Terwijl er nog 12.000 ha aan nieuwe terreinen ongebruikt bij ligt. Daarnaast zal elk (hoofd)dorp 5 ha bijkomende KMO- of industriezone mogen realiseren: dat leidt niet alleen tot versnippering, het zal ook nieuwe (en vaak ongewenste) mobiliteitsstromen opwekken.
Ten slotte voorziet de bijsturing van het structuurplan ook in woonuitbreidingsgebieden in buitengebied. Ook hier wordt de nog beschikbare ruimte in bestaande woongebieden genegeerd.

Met deze herziening wordt de filosofie van de gedeconcentreerde bundeling van Vlaanderen ‘open en stedelijk’ definitief verlaten.

Op woensdag 17 maart 2010 werd in de plenaire vergadering van het Vlaams Parlement de Beleidsnota Ruimtelijke Ordening besproken. Elke dag wordt in Vlaanderen een oppervlakte ter grootte van tien voetbalvelden verhard of bebouwd. Dat is niet vol te houden en vraagt om duidelijke keuzes mbt Ruimtelijke Ordening: stop de lintbebouwing, en ontwikkel eerst de bestaande industrieterreinen (er is nog meer dan 15.000 ha beschikbaar) vooraleer nieuwe zones in te kleuren.
Een kaderdecreet Ruimtelijk Herstel lijkt aangewezen. Een visionair ruimtelijk beleid, niet een volgend maar een sturend beleid gebaseerd op duurzaamheid, dat is waar Vlaanderen nu voor moet gaan en waaraan het behoefte heeft.

De heer Dirk Peeters: Voorzitter, minister, collega’s, met zijn dichtste wegennet en met zijn verrommelde platteland heeft Vlaanderen van architect Braem de prijs gekregen voor het lelijkste land ter wereld. Het is natuurlijk een prijs die je moet verdienen, maar die je niet moet willen behouden. Ik denk dat we met een goed ruimtelijkeordeningsbeleid en met een goed erfgoedbeleid een kans hebben om van die prijs af te geraken.

Minister, ik was afwezig tijdens de commissievergadering toen de beleidsnota aan bod kwam, maar ik heb die wel gelezen en ik heb ook het verslag goed gelezen. Ik vind het een heel leesbare beleidsnota met interessante uitgangspunten. Ze speelt in op maatschappelijke veranderingen, op toekomstige evoluties, op de demografische ontwikkeling, op transitie. Ze houdt rekening met klimaatmaatregelen en met duurzame ontwikkeling. In de nota zijn er ook sporen uitgezet voor een beter bestuurlijk beleid dat aandacht heeft voor de lagere bestuursniveaus. Ook wordt er een nieuwe relatie gezien tussen stad en platteland, wat
gelukkig impliceert dat we nog kunnen spreken van een platteland dat we willen behouden.
Er wordt ook gekozen voor continuïteit, vernieuwing en versnelling. Zelfs de versnelling is voor ons geen probleem, als de juiste richting maar wordt gekozen. En als versnellen maar niet betekent dat we ons zullen vergalopperen.

Bij die keuzes kan het niet steeds en-en zijn. Een euro kun je maar één keer uitgeven, een vierkante meter kun je ook maar één keer bebouwen. Het gaat dus om keuzes in de of-sfeer.
Minister, hier loopt het mis. Groen! wil versnelling in de uitvoering van het thans lopende structuurplan, in de afbakening van de stedelijke gebieden en in de afbakening van het buitengebied. We willen versnelling in de juiste opvolging, evaluatie en monitoring. U weet dat we geregeld cijfers opvragen van beboste gronden, zonevreemde bossen en beschikbare industriegronden. Vlaanderen kent zijn cijfers niet. Ze zijn ofwel verouderd, ofwel niet opgevolgd, ofwel niet beschikbaar. Of ze worden gewoon niet vrijgegeven. Dat is een
probleem.

Op basis daarvan besluiten dat we nog maar eens 7000 hectare bijkomende industriegronden nodig hebben, bijvoorbeeld als ijzeren voorraad, en dat we zelfs op het platteland kmo-zones van meer dan 5 hectare willen toelaten, is een brug te ver. Het staat trouwens haaks op uw eigen principe van verdichting, sanering en activering. Een keuze lijkt hier meer op zijn plaats en baadt weer in een of-sfeer.

We nemen de vragen en adviezen van de jeugd- en sportraad naar oplossingen voor eventuele zonevreemde infrastructuur ernstig. Een planologische oplossing op basis van verweving is hiervoor aangewezen. Meer toegankelijke bossen, een snellere realisatie van de stadsrandbossen en meer speelbossen voor onze jeugd zijn prioriteiten.

We willen versnelling om mitigerende klimaatmaatregelen te kunnen nemen. Denk maar aan de plaatsing van windturbines, aan projecten voor waterberging, aan het voorkomen van verharding en verdichting, aan ruimtelijke maatregelen voor het behoud en het herwinnen van meer biodiversiteit. In de beleidsnota is ook sprake van samenwerkingsmodellen en van partnerschappen. Ook in de commissie Versnelling werd unaniem besloten om inspraak ruim vooraf te organiseren. We hebben dat ook duidelijk ondersteund en we vragen daarom dat het parlement van bij de aanvang wordt betrokken bij de opmaak van het volgende ruimtelijke
structuurplan.

Minister, een oppervlakte van tien voetbalvelden wordt nu per dag verhard of bebouwd. Dit is niet vol te houden, willen we Vlaanderen nog een beetje openhouden en niet letterlijk volbouwen. We krijgen nog meer mobiliteitsproblemen, gaan nog meer kampen met dure investeringen in infrastructuur en veroorzaken op termijn onze eigen overstromingen. Als je op dit vlak wil sturen, als je op dit vlak een versnelde verandering wil doorvoeren, als je ook hier echt sterk duurzaam wil heroriënteren, dan vind je bij ons steun.
In die zin stellen we voor dat er in de toekomstige ruimtelijke scenario’s pistes worden uitgezet om de lintbebouwing stop te zetten, om effectief ruimte terug te winnen en om verharding terug te dringen. Een kaderdecreet Ruimtelijk Herstel lijkt aangewezen. Een visionair ruimtelijk beleid, niet een volgend maar een sturend beleid gebaseerd op duurzaamheid, dat is waar Vlaanderen nu voor moet gaan en waaraan het behoefte heeft.

Mijnheer de minister, u bent voetballer, de bal ligt op de stip, aan u om te scoren.

(Applaus bij Groen! en van de heer Eric Van Rompuy)

De voorzitter: Minister Muyters heeft het woord.

Minister Philippe Muyters: Ik dank de sprekers voor de vele constructieve bemerkingen. Ik
heb van alle partijen een ondersteuning van bepaalde punten van de beleidsnota gehoord. Ik
besef heel goed dat het een beleidsnota is in de ware zin van het woord, voortbouwend op het
bestaande beleid en een visie gevend voor de toekomst. Nu komt het erop aan die visie uit te
werken in zeer concrete maatregelen.

Als de DAM-werkgroepen echt alles willen onderzoeken en als de DAM-werkgroepen echt open willen nadenken zoals minister Crevits in de commissie verklaarde,dan is dit de kans bij uitstek om dat te bewijzen! Groen! vroeg in het Vlaams Parlement aan minister-president Peeters om de denkpiste van Forum 2020 een kans geven.

De Vlaamse regering is met haar zeven DAM-werkgroepen nu al enige maanden rondjes aan het draaien. We krijgen sterk de indruk dat de besprekingen muurvast zitten. De regeringspartijen staan lijnrecht tegenover mekaar.

Intussen is het middenveld er wel in geslaagd om tot overleg te komen: actiecomités en havenbonzen vonden mekaar in Forum 2020 en tekenden een duurzaam alternatief uit voor het BAM-tracé. Het denkwerk dat het Forum 2020 vorige week presenteerde, is uniek.

Het is een nieuwe fase in burgerdemocratie en participatie van de zogeheten stakeholders. Ze slaagden erin om uit de loopgraven te komen en mee te denken over het algemeen belang. Een huzarenstuk!

Dit kan men niet achteloos wegwuiven als nimby- of banana-reacties. Het Forum 2020 is tot de kern van onze mobiliteitsproblemen doorgedrongen en biedt een synthese (een meccano) aan van mogelijke oplossingen.

MINISTER WEIGERT UITGESTOKEN HAND

Toch reageert de minister-president bijzonder terughoudend, stug en onwillig op dit creatieve denkwerk. De uitgestoken hand wordt niet aangepakt. Integendeel, het nieuwe plan wordt hautain van de hand gewezen.

Vanuit de Groen!-fractie hebben we voorzichtig positief gereageerd op het plan. We zien in dit plan eindelijk de kans op een integrale benadering, een mogelijkheid voor alle groepen om uit de egelpositie te kruipen en nieuwe denksporen te bewandelen.

We zien in dit alternatief oplossingen voor de verkeerschaos in respect met de omgeving, met respect voor de open ruimte, met respect voor een stad in ontwikkeling in harmonie met de rand.

PLAN FORUM 2020 IS TOEKOMSTGERICHT

Dit alternatief respecteert ook de evenwichten in het Masterplan, waarbij vooral veel aandacht gaat naar openbaar vervoer, binnenvaart en fietsen. Het kiest voor een lagere snelheid op de ring en anticipeert op het regeringsvoornemen om de slimme kilometerheffing in te voeren. Een voornemen dat ook meneer De Wever onderschreef toen hij het regeerakkoord mee goedkeurde. Antwerpen uitroepen tot een tolstad, is dan ook zuivere demagogie. De Vlaamse regering is net als Europa voorstander van de gefaseerde invoering van een slimme kilometerheffing in Vlaanderen. En Antwerpen maakt tot nader order deel uit van Vlaanderen. Dit zijn “truken” om het maatschappelijk debat van bij het begin al totaal fout te sturen.

Dit alternatief van Forum 2020 is toekomstgericht omdat het rekening houdt met toename van de stadsbevolking, de nieuwe stedelijke ontwikkelingen in het noorden van de stad (op de plaats waar de BAM haar Lange Wapper wil bouwen) en daarnaast ook met de havenactiviteiten en de reële verkeersstromen.

REGERING HOUDT HALSTARRIG VAST AAN FOUTIEVE UITGANGSPUNTEN

De verkokering van de Vlaamse administratie werd terecht in vraag gesteld in de commissie versnelling investeringsprojecten. Maar we stellen tegelijk vast dat deze Vlaamse regering zelf zich helemaal hult in haar koker door zich vast te klampen aan haar regeringsbeslissing van 28 maart 2008.

Voortschrijdend inzicht en creativiteit zijn nodig in het zoeken naar een gedragen oplossing: halsstarrig vasthouden aan foutieve uitgangspunten staat daar haaks tegenover.
Want halsstarrig vasthouden belemmert het vinden van die goede oplossing.

De Vlaamse regering is als de bergbeklimmer die de Everest beklimt maar tegen beter weten in geen gebruik wil maken van zuurstof.

EEN UITWEG UIT DE IMPASSE

Als de DAM-werkgroepen echt alles willen onderzoeken,
als de DAM-werkgroepen echt open willen nadenken zoals minister Crevits in de commissie verklaarde,
dan is dit de kans bij uitstek om dat te bewijzen!

Daarom dat de Groen! fractie voorstelde om de mensen van Forum 2020 hier in het parlement uit te nodigen.

De Minister-president ziet blijkbaar in het alternatief geen kans om met een meer gedragen voorstel aan de slag te gaan.

Hij grijpt blijkbaar deze gelegenheid niet aan om zijn regering op een lijn te krijgen.
Er wordt hier een uitweg uit de impasse aangeboden.
Er wordt u een cadeau aangeboden en dat cadeau weigeren doe je niet zo maar!

VLAAMSE REGERING IS VERDEELD

En daarbij reageert de Vlaamse regering flink verdeeld. Zelfs in die mate dat het overkomt alsof CD&V en NVA nog steeds hardop dromen van een Lange Wapper met een andere, aangepaste afrit.

De uitslag van het referendum van oktober werd door iedereen zo belangrijk geacht maar blijkbaar willen CD&V en NVA daar niet aan herinnerd worden. Dit alles lijkt niet verzoenbaar met het standpunt van de andere regeringspartij Sp.a. We zijn er allemaal van overtuigd dat het snel moet gaan. Daarom dringen zich belangrijke vragen op:

• Hoe gaat de Vlaamse regering nu om met dit alternatief en wordt dit nu mee opgenomen in het ministerieel comité voor duurzame Antwerpse mobiliteit en de 7 DAM werkgroepen? Wanneer wordt de verdachte stilte doorbroken?
• Wat onderneemt de minister-president om tot een eensgezind standpunt binnen de Vlaamse regering te komen en wanneer kunnen we dit vernemen?

We hebben in dit dossier al meer dan een paar steken laten vallen. We hebben geblunderd! Nu is er een kans, een opening, een opportuniteit, een groter draagvlak. Laat het weer niet verzanden in partijpolitieke spelletjes en in politiek opbod.

De minister-president weet als paardenliefhebber als geen ander dat je een gekregen paard WEL in de bek mag kijken!

Minister-president
Collega’s

Bij de bespreking van deze beleidsnota wil ik even stilstaan bij 6 aspecten van het landbouwbeleid:

En bij het eerste punt zit ik al direct op het snijpunt van landbouw-en milieubeleid want het gaat over het mestbeleid. We willen waarschuwen voor een gevaarlijke ontwikkeling die zich in de veeteelt weer aandient. Ondanks de goede resultaten op het vlak van nitraatuitspoeling en amoniakemissies op Vlaams niveau dreigen er in bepaalde gebieden (Noorden van de provincies Antwerpen en Limburg en West Vlaanderen) door een concentratie aan veebedrijven (varkens) toch weer lokale problemen te ontstaan die een gebiedsgerichte oplossing en benadering vragen.

Het probleem van de megastallen in de grensstreek zal u in dit verband niet onbekend zijn. Dit is in ieder geval een evolutie die we niet wensen en die ons doet terug denken naar de problematiek van de zwarte gemeenten in de jaren 80-90 in de aanloop naar het eerste MAP. We willen deze ontwikkelingen tijdig een halt toeroepen voor de boel weer ontspoort.

2. Deze ontwikkeling is niet alleen nefast voor het milieu maar tegelijk ook een bedreiging voor de familiale landbouw en daarom vragen we aangepaste ondersteuningsmechanismen uit te werken om de familiale landbouw te ondersteunen;

Uw uitspraken over de professionalisering in de landbouw laten niet vermoeden dat u de familiale landbouw een warm hart toe draagt. Verbreding, schaalvergroting en herstructureringen en omvorming kan vaak niet door familiale bedrijven bereikt worden.

Onlangs kregen we in de commissie LAN een voorstelling van de werking van de VZW “Boeren op een kruispunt” die duidelijk aantoonde dat er wel degelijk problemen zijn waar we een antwoord op moeten geven willen we de familiale land- en tuinbouw overlevingskansen willen geven.

3. We stellen ook voor om meer werk te maken van een geïntegreerd en horizontaal beleid waardoor het Vlaams areaal biologisch landbouwareaal ten minste het Europees gemiddelde kan bereiken.
Daaraan gekoppeld willen we ook meer investeren in beheersovereenkomsten voor duurzame landbouw die ook de biodiversiteit ten goede komt;

Daarom ook verwerpen we het Vlaamse beleid op het vlak van genetische gemodificeerde gewassen, de GGO’s. Het is niet omdat Europa nu de teelt van genetisch gemodificeerde mais toestaat dat Vlaanderen dat als eerste moet navolgen.

In dit verband onderschrijven we ook de adviezen van de minaraad bij de GGO besluiten – een citaat

“De doelstelling van de regelgeving is dan het voorkomen van economische schade en het regelen ervan als het toch voorvalt. De raden stellen daarbij vast dat aan een aantal artikels uit het co-existentiedecreet – zoals het reserveren van zones die vrij zijn van GGG’s – geen uitvoering wordt gegeven.
Bovendien zijn er nog andere vormen van schade mogelijk dan louter economische. (bv ecologische).”
Deze schade valt buiten de huidige regelgeving en het Milieuschadedecreet schept alleen een aangepast aansprakelijkheidsregime voor ecologische schade aan habitats en soorten die beschermd worden door de Habitat- en Vogelrichtlijn. SAR Minaraad en SALV uiten hierover hun bezorgdheid en vragen deze problematiek te bestuderen en gepaste oplossingen te voorzien, indien nodig.

3. GGO-besluiten
Ter uitvoering van het co-existentiedecreet voor genetische gemodificeerde gewassen met conventionele en biologische gewassen wil de Vlaamse Regering twee uitvoeringsbesluiten vaststellen. Het ene besluit moet vooral de werkbaarheid van de algemene co-existentieregeling garanderen, terwijl het tweede besluit de teeltspecifieke voorwaarden vastlegt voor de co-existentie van maïsgewassen. De teelt van maïsgewassen is namelijk de enige teelt van genetisch gewijzigde gewassen die voorlopig in Europa toegelaten wordt.
SALV en SAR Minaraad vinden het positief dat de Vlaamse Regering met deze besluiten streeft naar een regeling die voor alle betrokkenen een aanvaardbare co-existentie van gewassen moet garanderen. De raden bevelen de overheid aan om het voorkomen van vermenging te beschouwen als een punt van aandacht, opvolging en evaluatie.
De raden gaan ook dieper in op de bepalingen van elk uitvoeringsbesluit, onder meer op de vaststelling van de economische schade en de schadevergoedingsregel, het register dat de GGG-teelten moet bijhouden, het ontbreken van een beroepsprocedure bij de bestuurlijke geldboete, de wijze van staalname en analyse bij schadeclaims, en ten slotte de administratieve bepalingen en technische teeltvoorwaarden zelf voor maïsgewassen.
De SAR Minaraad keurde het gezamenlijk advies unaniem goed op 28 januari 2010. De SALV deed dit op 29 januari 2010.

4. Het luik plattelandsontwikkeling in de beleidsnota vinden we zeer goed uitgewerkt en biedt veel mogelijkheden voor een dynamisch beleid. Als het goed is zeggen we het ook.

We vragen in dit verband toch extra aandacht voor

1. bij de plattelandsinrichting meer gebruik te maken van een geïntegreerde gebiedsvisie – met o.a. land- en natuurinrichting, compensatieregelingen en beheersovereenkomst – dan van het instrument ruilverkaveling dat te éénzijdig gericht is op technische landbouwvoering;
2. in het plattelandsbeleid uitdrukkelijk aandacht te besteden aan de zorg voor en de uitbouw van stiltegebieden.

5. Op het bestuurlijke vlak hebben we volgende aandachtspunten

1. naast het nog op te richten plattelandsfonds actief op zoek te gaan naar financiële middelen die de bestuurskracht van de lokale besturen op het platteland versterken en de lokale besturen actief te betrekken in de voorbereiding en de uitwerking van het plattelandsbeleid;
2. bijzondere aandacht te besteden aan de op het platteland vaak aanwezige maar verdoken problematiek van armoede;

6. Ten slotte – maar niet het minst belangrijke – stellen we voor dat de Vlaamse regering blijft investeren in duurzame visserij. ILVO nauw te betrekken bij het uitwerken van voorstellen voor het opvangen van de klimaatwijziging in de visserijsector.

Dirk Peeters
10 feb 2010

Uit het verslag van deze plenaire vergadering:

De heer Dirk Peeters:

Ik sta hier niet om kritiek te geven op die mensen met hun emmertje en truweel. Ik sta hier ook niet om kritiek te geven op de hinder die veroorzaakt werd toen er op de E313 werken plaatsvonden omwille van de veiligheid. Die waren hoognodig. Hinder en omleidingen zijn dan logische gevolgen. Als er in al die herrie dan nog een brug sneuvelt, dan wordt het hallucinant. Dat wordt hilarisch. Vandaag hebben we het trieste record van 1000 kilometer file gebroken. We zitten niet aan het plafond, op het vlak van automobiliteit zitten we reeds ver over de top. We oogsten wat we gezaaid hebben. In het verleden kreeg het structurele onderhoud niet de prioriteit die het verdiende. Er werd niet genoeg geld voor uitgetrokken. Dat heeft een hoop ellende veroorzaakt, en nu moeten de herstellingen toch gebeuren. Ik stel vast dat de ellende intussen immens groot is geworden.

Ik stel ook vast de Vlaamse Regering vasthoudt aan het principe van bijkomende investeringen in – volgens ons te veel – nieuwe missing links. We kunnen het huidige wegennet amper onderhouden, dus laat ons verdorie voorzichtig zijn met te investeren in steeds bijkomende nieuwe wegen die we wellicht ook weer niet zullen kunnen onderhouden.

Voor ons mogen verbeter- en aanpassingswerken natuurlijk wel doorgaan, maar niet zoals de Vlaamse Regering ze bijvoorbeeld plant bij de omweg in de noord-zuidverbinding in Limburg of bij de parallelweg in de Kempense noord-zuidverbinding. Kris Peeters vergeet bij zijn bezoek aan de Kempen de Kempense noord-zuidverbinding te vernoemen. Als dat betekent dat ze er niet komt, dan is dat voor mij een goede zaak, zeker als dat geld dan gaat naar de E313 want dat lijkt me een veel hogere prioriteit.

De heer Kris Van Dijck:

Er worden hier ministers-presidenten geciteerd. Ik was aanwezig en de noord-zuidverbinding is daar zeer duidelijk genoemd en benoemd.

De voorzitter:

Daarmee is de heer Van Dijck de nieuwe woordvoerder van de minister-president.

De heer Dirk Peeters:

Samen met mevrouw Deckx was ik dan toch niet uitgenodigd. (Opmerkingen van de heer Kris Van Dijck)

Ik heb geen bericht gekregen.

Als u het toch wilt doen, dan keuren we dat beleid niet goed. Ik had gehoopt dat door het niet-vernoemen, de noord-zuidverbinding alsnog zou sneuvelen.

Minister, het was ook symptomatisch dat u vorige week de uitdaging van de heer Sas van Rouveroij aannam om Mega Mindy te spelen en toch nog vlug in een spitsstrook te voorzien op de E313. Natuurlijk is dat goedbedoeld, maar het lijkt ons toch symptomatisch voor het gevoerde beleid. Het is een beetje onbezonnen. Het is paniekvoetbal. Ik denk niet dat dit het soort beleid is dat we nu nodig hebben voor de automobiliteit, zeker niet voor het beheersen ervan.

De Vlaamse automobiliteit is een complex verhaal. We hebben wellicht het dichtste en meest uitgebreide wegennet ter wereld. De inrichting van onze wegen – dat komt door de geschiedenis van verschillende overheden die ze hebben aangelegd – is niet steeds uniform en herkenbaar en goed leesbaar zoals het in het buitenland wel het geval is. Dat leidt tot onveilige toestanden.

Voor ons is praten over structureel onderhoud van wegen, ook praten over verkeersveiligheid. Het probleem dat er door die overheden te veel ingrepen zijn gebeurd, heeft bijgedragen aan die verkeersonveiligheid. We moeten ook vaststellen – dat is ook recent in het nieuws gekomen – dat aannemers bij ons de wegen niet zo goed kunnen leggen als in het buitenland.

Minister, als u werk wilt maken van controle en eventueel streng wil optreden tegen malafide aannemers, dan steunen wij u. Ik hoop ook dat een van de lessen die u hieruit trekt, zal zijn dat u de lokale besturen sterker zult maken. Ook zij hebben op hun terrein te maken met malafide aannemers en met slecht aangelegde wegen. Voor de lokale besturen liggen er hier dus kansen die u hen moet aanreiken.

Minister, op het vlak van de verkeersveiligheid en het wegenonderhoud is het voor ons duidelijk: de beschikbare middelen moeten anders worden aangewend. We moeten werk maken van het versneld wegwerken van de zwarte punten. We moeten meer aandacht hebben voor de veiligheid van de fietser en de voetganger op de gevaarlijke gewestwegen. We moeten het geld voor de missing links gebruiken voor structureel onderhoud. We moeten voorkomen dat automobiliteit blijft toenemen. We moeten investeren in een omslag naar meer gebruikmaken van het openbaar vervoer.

Het is een ontzettend moeilijke opdracht. Het is zeker niet evident om het ‘autodenken’ te doorbreken en om te buigen naar meer duurzame ontwikkelingen, maar wij zijn ervan overtuigd dat dit de eerste opdracht is voor de Vlaamse Regering. We wensen daaraan mee te werken en u aan te sporen om die middelen vrij te maken.

Ten slotte – en ik steun de heer Jan Roegiers – moeten we als Vlaamse Regering het voortouw nemen om te overleggen met het gewest en het buitenland om de slimme kilometerheffing voor vrachtwagens voor 2013 zeker in te voeren.