foto: www.berkenbossen.blogspot.com

Het PRUP Berkenbossen-Oost bedreigt 25 hectare van de Molse Berkenbossen. Nochtans kan via die bossen een natuurverbinding gerealiseerd worden tussen het Zammelsbroek in Geel en De Maat in Mol.

Steun het protest en teken de petitie!

De volledige tekst van de oproep:

Behoud de Berkenbossen te Mol

Wij vragen dat het gebied Berkenbossen-Oost, 25 ha, nu natuur op het Gewestplan, zowel juridischals in de praktijk, integraal behouden blijft zoals het nu is!Uit het PRUP Berkenbossen-Oost moet het deel Berkenbossen Oost-noord worden geschrapt. Dit restant van de ‘Berkenbossen’ moet bos en weiland blijven!

Waarom?
Het behoud van grotere eenheden natuur en open ruimte op Vlaamse schaal is te belangrijk voor de instandhouding en ontwikkeling van de biodiversiteit!
Dit gebied is de laatste kans op het behoud van een ecologische corridor, een natuurverbinding tussen De Maat (SBH-V) en het Zammelsbroek (SBZ-H) via o.a. Buitengoor-Meergoor (SBZ-H), hetnatuurreservaat ‘Molse Nete’ en het Malesbroek;- tussen de bovenloop van de Kleine en de Grote Nete;- tussen het Europees unieke natuurreservaat Buitengoor-Meergoor (Kleine Nete) en de ScheppelijkeNete (Grote Nete);
Nood aan bedrijfsterreinen kan niet steeds ten koste gaan van natuur en open ruimte. In dit geval zeker niet omdat enkele kilometers daar vandaan, te Lommel, nog honderden reeds ingerichte percelen beschikbaar liggen. Provinciale en/of gemeentelijke grenzen mogen een goed ruimtelijkbeleid binnen Vlaanderen niet in de weg staan.

De provincie Antwerpen legde in 2002 via haar provinciaal ruimtelijke structuurplan (RSPA) zichzelf deverplichting op de natuurverbinding tussen het Zammelsbroek (Geel) en de Maat (Mol) te realiseren.Hiervoor is ondertussen nog niets POSITIEF ondernomen. INTEGENDEEL !
Wij vragen dan ook dat hiervan WEL DRINGEND werk gemaakt wordt met behoud van deze corridor BERKENBOSSEN !

Steun het protest en teken de petitie!

Cartoonist Canary Peter steunt de vos!

De versoepeling van de jacht op de vos krijgt steeds meer kritiek, en lijkt nauwelijks op enig maatschappelijk draagvlak te kunnen rekenen. Op de website van De Morgen sprak driekwart van meer dan 6.000 deelnemers aan een online-poll zich uit tégen de versoepeling. Vogelbescherming Vlaanderen organiseert op vrijdag 27 januari een sit-in op de stoep van minister-president Kris Peeters aan het Martelarenplein.

Groen ondersteunt die acties. Wil je duidelijk maken aan de Vlaamse regering dat de versoepeling van de jacht op de vos géén goed idee is? Doe dan mee aan de sit-in van Vogelbescherming Vlaanderen en promoot de actie op je Facebook-pagina.

Het volledige bericht:

Vele mensen vroegen ons of ze iets konden doen tegen deze beslissing van de Vlaamse regering. Wel, volgende vrijdag 27 januari 2012 om 09:00 uur organiseert Vogelbescherming Vlaanderen een ‘sit-in’ op de stoep van de ambtswoning van de Vlaamse minister-president Kris Peeters aan het Martelaarsplein 19 te 1000 Brussel. Om 10:00 uur komen daar immers de leden van de Vlaamse regering bijeen voor hun wekelijkse beslissingsronde. Kom massaal naar het Martelaarsplein met spandoeken, vlaggen van jouw vereniging, toeters en bellen en ludieke protestborden waarin je duidelijk maakt niet akkoord te gaan met de extra bejaging van vossen. Heb je een vossen- of kippenpak thuis liggen? Trek het aan en geef onze manifestatie een ludieke toets. Mobiliseer de vereniging waarvan je lid bent en stuur dit bericht verder door naar vrienden, familie en kennissen die begaan zijn met de natuur. Deel ook ons bericht op jouw eigen facebookpagina; klik daarvoor op het facebooklogo onder de cartoon die cartoonist Canary Pete speciaal voor ons tekende. Stuur eveneens een protestmail naar de ministers van de Vlaamse regering: Kris Peeters, Joke Schauvliege, Jo Vandeurzen, Hilde Crevits, Geert Bourgeois, Ingried Lieten, Philippe Muyters, Pascal Smet en Freya Van den Bossche en kleef ook de cartoon erin.

(foto: Eric Bégin, CC: by-nc-sa)

De Vlaamse regering wil de vos extra bejagen in een straal van 500 m van de plek waar hij schade heeft aangericht als het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) daarvoor de toestemming geeft. Hiertoe nam ze op vrijdag de dertiende, een principe beslissing.

Deze beslissing is ingegeven door het loutere jachtplezier en staat haaks op meer wetenschappelijke inzichten die door Vlaamse onderzoekers van het INBO (Instituut Natuur- en BosOnderzoek) werden geleverd. De schade die de vos veroorzaakt aan kippen en hoenders kan makkelijk voorkomen worden door de kippenhokken beter en veiliger te maken.

Vossenlintworm is een ziekte die ook voor de mens gevaarlijk is. Uit onderzoek is gebleken dat de Vlaamse vossen nog geen drager zijn van die ziekte en dat moeten we zo houden (verslag blz. 33).

Het gevaar is niet denkbeeldig dat door het afschieten van vossen de vrijgekomen territoria ingenomen worden door nieuwe (zuidelijkere) vossen die mogelijk wel drager zijn van de vossenlintworm. Buitenlandse studies hebben meermaals aangetoond dat meer bejaging de vos niet terug dringt omdat de territoria snel terug worden ingenomen door jongere vossen (verslag blz. 17)

Vlaams volksvertegenwoordiger Dirk Peeters (Groen): “Het is zoals in de sprookjes: de vos wordt nog steeds overladen met alle zonden. Vaak verdwijnen kippen ook zonder dat de vos daar iets te maken heeft. Wie zal bepalen of het al dan niet de vos is die er met de kippen vandoor is? We moeten ons ook goed bewust zijn van alle gevaren die ontstaan wanneer men in ons dicht bewoonde Vlaanderen tussen de woningen op de vos gaat jagen. Trouwens in een gezonde ecologische leefomgeving moet er plaats zijn voor een rover als de vos.”

Groen zal deze regeling in het Vlaams parlement aanvechten en roept het ANB op om streng om te gaan met de aanvragen om bijkomende bejagingmogelijkheden op de vos.

nucleair afval (foto: StefrogZ - CC:by-sa-nc)

Die trend valt trouwens ook buiten de Kempen vast te stellen. In de nasleep van het drama van Fukushima kiezen steeds meer landen voor een energiebeleid weg van kernenergie. Duitsland, Oostenrijk en Zweden beslisten om bestaande centrales te sluiten of schrappen plannen voor nieuwe centrales. Dat is slecht nieuws voor de nucleaire sector: het Franse Areva, moederbedrijf van het Desselse FBFC, ziet een aantal grote klanten afhaken en verwacht dit jaar een verlies van 1,6 miljard euro.

Groen! steunt de oproep van de vakbond LBC/ACV om de Kempen niet alleen met de opslag van radioactief afval op te zadelen zonder bijkomende tewerkstelling te voorzien. Ook het Resoc heeft altijd gesteld dat de opslag van kernafval aanvaardbaar is als daar jobs tegenover staan.

Vlaams volksvertegenwoordiger Dirk Peeters: “We willen de Kempen laten uitgroeien tot een innovatieve onderzoekspool naar duurzame milieu- en energietechnologieën. Daarin is plaats voor de bestaande instellingen als SCK, VITO en Belgoprocess. Onderzoek naar behandeling, verwerking en recyclage van het bestaande kernafval is immers nog altijd nodig. De nucleaire site Mol-Dessel is de plek bij uitstek om die duurzame transitie in te zetten. We blijven tegen de komst van de zeer dure MYRRHA gekant. Kiezen voor MYRRHA betekent veel geld pompen in een technologie zonder toekomst, in de toekomstige ‘vierde generatie kerncentrales’. MYRRHA biedt bovendien geen oplossing voor het bestaande radio-actief afval en zorgt niet voor structurele tewerkstelling in de Kempen. Bovendien: nog meer kernafval is iets wat we met de kernuitstap net willen voorkomen.”

Groen! vindt dat de Kempen resoluut moeten kiezen voor meer investeringen en onderzoek naar duurzame energietechnologieën. Dat betekent meer investeringen in windenergie, ook in Dessel. Vlaanderen hinkt hier internationaal nog altijd fors achterop. Het Belgisch aandeel in de totale investeringskost voor MYRRHA (400 miljoen Euro) kan beter aangewend worden voor meer steun in innovatieve projecten zoals de geothermie-centrale die het VITO momenteel, op enkele honderden meters van het SCK, bouwt. Volgens berekeningen van het VITO zou met geothermie half Vlaanderen van duurzame en veilige energie kunnen voorzien worden.

Dat zijn projecten met toekomst, die in de Kempen wel duurzame jobs kunnen creëren.

Greet Oris
Voorzitter Groen! Kempen
0479/48.12.30

Dirk Peeters
Vlaams volksvertegenwoordiger Groen!
0497/23.83.81

Op 7 december stelde ik in het Vlaams Parlement een actuele vraag over de voortschrijdende ontbossing en de afbakening van ruimte voor bossen.

ACTUELE VRAAG van de heer Bart Martens tot de heer Philippe Muyters, Vlaams
minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport, over de
voortschrijdende ontbossing van Vlaanderen en de achterstand in de afbakening van
ruimte voor bos in het kader van de afbakening van de gewenste agrarische en
natuurlijke structuur
ACTUELE VRAAG van de heer Dirk Peeters tot de heer Philippe Muyters, Vlaams
minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport, over de
voortschrijdende ontbossing van Vlaanderen en de achterstand in de afbakening van
ruimte voor bos in het kader van de afbakening van de gewenste agrarische en
natuurlijke structuur
De voorzitter: De heer Martens heeft het woord.
De heer Bart Martens: Voorzitter, minister, collega’s, het wordt zo’n jaarlijkse traditie.
Deze week bracht de Vereniging voor Bos in Vlaanderen haar Bosbarometer uit. Dat
instrument is ontwikkeld om de vinger aan de pols van het Vlaams bosbeleid te houden.
De barometer staat op storm. Uit de Bosbarometer blijkt dat Vlaanderen in 2010 nog eens
500 voetbalvelden aan bos verloor, in weerwil van een groeiend maatschappelijk draagvlak
voor nieuwe bossen, in weerwil van wat in het regeerakkoord staat – het realiseren van de
doelstelling van het ruimtelijk structuurplan voor de uitbreiding van het bosareaal met 10.000
hectare –, in weerwil ook van de internationale trend. In Europa is de laatste twintig jaar een
extra bosareaal van 2,5 miljoen hectare ontstaan.
Vlaanderen slaagt er dus niet in om zijn doelstellingen te halen. Een van de redenen is een
talmende ruimtelijke ordening. Sinds het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen is er maar 20
procent van de doelstelling van 10.000 hectare bijkomend bos gerealiseerd.
Uw collega, minister Schauvliege, had vorig jaar, ook naar aanleiding van het uitbrengen van
de bosbarometer, aangekondigd twintig groene ruimtelijke uitvoeringsplannen per jaar te
zullen doen goedkeuren door de regering, om meer ruimte aan bossen te kunnen geven.
Welnu, voor dit jaar staat de teller op nul: we hebben geen enkele ruimtelijk uitvoeringsplan
zien goedkeuren voor nieuwe ruimte voor bossen. In 2010 is er zelfs 0 euro uitgegeven aan
daadwerkelijke bosuitbreiding. Minister, waar staan we nu met dat befaamde AGNASproces,
waarin men de natuurlijke en agrarische structuur zou afbakenen en net in meer
ruimte voor bossen zou voorzien?
De voorzitter: De heer Peeters heeft het woord.
De heer Dirk Peeters: Minister, ik wist al dat we zone-eigen en zonevreemde bossen
hadden, maar deze namiddag heb ik geleerd dat er nu ook legale en illegale bossen zijn. Dat
verrast me. Bij nacht en ontij is er blijkbaar een bos aangeplant. Voor alle duidelijkheid, mijn
vraag betreft de legale, zone-eigen bossen en de ruimte daarvoor. Ik sluit me aan bij het
betoog van de heer Martens, maar wil even terugkomen op de commissiebespreking die we in
juni hebben gehouden over de voortgang van de afbakeningsprocessen. Daaruit bleek dat in
de volledige planperiode van het RSV, van 1994, 1995 tot 2012, slechts 2000 hectare van de
beloofde 10.000 hectare bos werd gerealiseerd. Dat is slechts 20 procent op ongeveer vijftien
jaar. Bij de herziening van het RSV dit voorjaar heb ik er al op gewezen dat we achterlopen
op die planning, en heb ik gesteld te vrezen dat we de doelstelling van 2013 – zoals die nu is
verlegd – niet zullen halen.
Nu is het bijna 2012. We naderen het einde van de rit en zullen die 8000 hectare volgend jaar
dus in één beweging moeten realiseren, of we zullen ze niet hebben. Hoe zult u in 2012,
gezien die korte tijdspanne, die ontbrekende 8000 hectare bos nog realiseren?
De voorzitter: Minister Muyters heeft het woord.
Minister Philippe Muyters: Voorzitter, ik denk dat de beide sprekers de fout niet hebben
gemaakt, maar er is natuurlijk een verschil tussen de planning van een bos en het
verwezenlijken ervan. Ik ben verantwoordelijk voor de planning en wil het daar dan ook
voornamelijk over hebben.
Als het gaat over de planning van nieuwe bosgebieden, komen we eigenlijk al heel snel bij
AGNAS terecht. U weet allebei dat die AGNAS-procedure ook is gebaseerd op wat de
commissie-Sauwens heeft gezegd, namelijk dat we heel vroeg met iedereen aan tafel gaan
zitten en veel tijd besteden aan het vooroverleg, om te proberen een draagvlak te creëren. U
beseft beide wellicht dat dit niet zo eenvoudig is voor bossen, hoewel wordt gezegd dat het
draagvlak groot is. Wie bossen creëert, neemt automatisch iets weg van iemand. In vele
gevallen wordt landbouwgrond weggenomen van een aantal boeren. Dat vergt natuurlijk ook
enigszins een draagvlak. Die mensen willen wat vooruitzicht hebben in hun landbouwproces.
Ze willen zien wanneer dat moet en kan worden gerealiseerd.
Een ander aspect is dat verkeerdelijk wordt gedacht dat alleen AGNAS een mogelijkheid is.
Een GRUP geeft ook een mogelijkheid. Ik neem het Vlaams Strategisch Gebied rond Brussel
als voorbeeld. In dat GRUP zijn ook heel uitdrukkelijk groene gebieden ingetekend.
Het rapport maakt, denk ik, een fout als het stelt dat er alleen in donkergroene gebieden
bossen mogelijk zijn. Ook in natuur- en parkgebied kunnen bossen worden gecreëerd. Als we
die in overweging nemen, blijkt er van midden 2008 tot midden 2011 3100 hectare aan
groene gebieden, natuurgebieden, reservaten en bosgebieden is gecreëerd. Dat is natuurlijk
iets anders. Als alleen het donkergroene gebied telt, bevinden we ons in een andere situatie.
Wat AGNAS en de vraag hoe we dat kunnen versnellen betreft: we zijn volop bezig met die
evaluatie. We bekijken hoe we dat proces nog kunnen versnellen, ook in het licht van de
drietrapsraket die is voortgevloeid uit de werkzaamheden van de commissie-Sauwens, die u
mee hebt gesteund. We zien dat, indien er een draagvlak wordt gecreëerd en een landbouwer
er bijvoorbeeld mee akkoord gaat over zes of tien jaar bosgebied op zijn stuk grond te laten
creëren, die afspraken nu misschien wel kunnen worden gemaakt, maar er soms problemen
rijzen op het vlak van de wetgeving.
Als we weten dat het binnenkort bosgebied wordt, dan kunnen er een aantal dingen niet meer
gebeuren en dat heeft een aantal legistieke problemen tot gevolg. Ook dat zullen we in de
evaluatie, die we in het begin van volgend jaar zullen afronden, met de verschillende
collega’s bekijken. We zullen met de collega bevoegd voor de landbouw en met de collega
bevoegd voor het leefmilieu bekijken hoe we het proces kunnen versnellen zodat we die
aspecten inzake planning, en dus niet inzake realisatie, effectief kunnen realiseren.
Ik heb nog een laatste punt. Wat u de ‘zonevreemde bossen’ noemt, zou ik de ‘ruimtelijk
bedreigde bossen’ noemen, want men heeft me gezegd dat ‘zonevreemde bossen’ geen juiste
benaming is. Die bossen vallen volledig onder de bevoegdheid van minister Schauvliege en
zij is bezig met een plan van aanpak ter zake. We moeten er dus even op wachten om ook dat
aspect te bekijken.
De heer Bart Martens: Minister, ik ben het met u eens dat niet alleen in bosgebieden bossen
kunnen worden gerealiseerd, dat kan ook in landbouwgebied. We merken echter op dat
grondeigenaars die vrijwillig tot bebossing willen overgaan, telkens botsen op een negatief
bindend advies – een van de weinige bindende adviezen die we nog hebben – van de
administratie Landbouw.
Ik ben het ook met u eens dat we moeten zoeken naar een maximaal draagvlak, maar het
draagvlak mag geen zitvlees worden. Ik stel alleen maar vast dat we van de beloofde twintig
ruimtelijke uitvoeringsplannen per jaar, er het laatste jaar nul hebben gezien. Dat ligt niet
alleen aan een gebrek aan draagvlak.
Kijken we even naar het stadsrandbos van Antwerpen. In de gemeente waar u zelf woont,
Edegem, en in Kontich en Aartselaar zou een reusachtig stadsrandbos komen. Die plannen
waren al volledig klaar op het einde van de vorige legislatuur. We zijn nu twee jaar later en er
is nog niet eens een openbaar onderzoek opgestart. Dus, alstublieft minister, ik meen dat hier
meer dan een tandje moet worden bij gestoken. De gemeente Aartselaar en de provincie
vragen bovendien delegatie om zelf via de provincie dat ruimtelijk uitvoeringsplan te mogen
realiseren. Als het gewest het niet doet, geef dan minstens aan de lokale besturen de kans om
het te doen.
De heer Dirk Peeters: Mijn reactie is voor een stuk gelijklopend met die van de heer
Martens. Ik wil wijzen op het draagvlak dat bij de bevolking bestaat om over te gaan tot de
herbebossingsacties. Ik wil ook wijzen op het feit dat, wanneer zelfs privémensen of
landbouwmensen de vraag stellen om actief te mogen meewerken aan
herbebossingsprogramma’s, ze vaak botsen op de administratie. Het programmadecreet zal
hier waarschijnlijk een oplossing aan bieden, ik ben daar blij mee, het zal ons een beetje
vooruit helpen, maar ik stel ook vast dat we in de periode van het Structuurplan Vlaanderen,
in die vijftien jaar, de groene doelstellingen, waarvan bos er één is, totaal hebben genegeerd
en verwaarloosd. Dat verklaart natuurlijk de achterstand. Slechts 20 procent op vijftien jaar,
dat ligt niet alleen aan u, minister, maar ook aan uw voorgangers, maar het zegt wel iets over
de prioriteit die de Vlaamse Regering op dat vlak stelt.
De voorzitter: Mevrouw Van Volcem heeft het woord.
Mevrouw Mercedes Van Volcem: Voorzitter, minister, ik vind dat er werk gemaakt moet
worden van gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen. U hebt in uw beleidsnota
aangekondigd dat u dat zou doen. De afbakening van de bossen laat op zich wachten, maar
uw conceptnota of uw nota inzake een afwegingskader voor de windmolens, iets waar ook
iedereen op wacht, komt er evenmin aan.
De minister van Ruimtelijke Ordening moet keuzes maken en daarbij kan niet iedereen
gespaard worden. U schuift de zaken voortdurend voor u uit, maar zo kunnen de
planningsprocessen niet evolueren. U wilt voor iedereen een draagvlak creëren, maar in een
samenleving zijn er tegengestelde belangen. Het is aan u om keuzes te maken. Ik meen dat u
in uw planningsprocessen wat sneller moet gaan.
De voorzitter: De heer Vandaele heeft het woord.
De heer Wilfried Vandaele: Voorzitter, planning en inkleuring zijn natuurlijk één zaak, de
minister zei het al. We kennen de knelpunten in verband met AGNAS, denken we alleen al
aan de planschade. Maar de uitvoering op het terrein is iets anders en voor die uitvoering
kijken we niet alleen naar minister Muyters, maar toch ook wel naar minister Schauvliege.
Zonevreemde bossen zijn een probleem, het gaat om 45.000 hectare. Ik wacht persoonlijk
toch op het plan van aanpak dat minister Schauvliege heeft beloofd voor het einde van dit jaar
– de tijd dringt dus – en ook naar de resultaten van het overleg met het middenveld die ze ons
heeft beloofd.
De voorzitter: Mevrouw Rombouts heeft het woord.
Mevrouw Tinne Rombouts: Als je de AGNAS-procedure doorloopt zoals de minister stelt,
lijkt het niet meer dan normaal dat je de correcte zoneringen handhaaft om er invulling aan te
geven. Anders vraag ik me af waarom er nog een AGNAS-procedure met zoveel inspraak en
draagvlak moet worden doorlopen.
Minister, u zei dat er wordt nagegaan wat er mogelijk is voor het landbouwgebied, maar ik ga
ervan uit dat er in de AGNAS-procedure naar alle gebieden wordt gekeken en dat dat niet de
enige zone is.
Minister, heb ik het goed begrepen dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen de groene
kleur ten aanzien van enerzijds natuur en anderzijds bos? Als er in de AGNAS-procedure
groenzones worden afgebakend, is er in principe ook bebossing mogelijk.
Minister Philippe Muyters: Dat klopt. In natuurgebied kan ook bos komen. Het is niet zo
dat er alleen in donkergroen gebied bossen kunnen worden aangeplant.
Mevrouw Van Volcem, natuurlijk moeten er keuzes worden gemaakt, maar jullie hebben er
in de commissie-Sauwens samen voor gekozen om een draagvlak te creëren voor alle
partners. Natuurlijk zijn er tegengestelde belangen. De landbouwer zal dit gebied anders
bekijken dan natuurgebieden.
Ik hoor hier altijd dat er in ruimtelijke ordening voor alles een draagvlak is, tot je op het
terrein komt. Op het terrein zie je altijd een draagvlak voor een motorcrossterrein, tot je in
iemands tuin komt, want dat is er geen draagvlak meer. Dat telt ook voor bos. Men is voor
het draagvlak, maar pas op als een landbouwer morgen een hectare verliest. Ik zie dat Lode
Ceyssens net binnenkomt, hij komt op het juiste moment. De discussie wordt altijd opnieuw
ten gronde gevoerd. Ik dacht dat de keuze in de commissie-Sauwens heel duidelijk was.
Over de windmolens hebben we het gehad in de commissie. Daarom moeten we het er hier
niet over hebben. Ik heb daar gezegd welke procedure we volgen, welk rapport er is gegeven.
We hebben ons werk gedaan en we zetten nu de volgende stap.
Die 20 procent gaat over het donkergroen. Van begin 2008 tot midden 2011 is er 3100
hectare omgezet naar bos, natuur en reservaten. Ofwel nemen we die filosofie, ofwel praten
we over verschillende zaken. We mogen niet alleen het donkergroene bekijken.
Mijnheer Martens, u had het over het negatief bindend advies. De Vlaamse Regering heeft
beslist de bindende adviezen weg te werken. Daarvoor zullen de nodige voorstellen worden
gedaan.
Ik ga ervan uit dat iedereen hier akkoord gaat met de filosofie, met het creëren van draagvlak
voor het AGNAS-proces. Hier en daar is die voor verbetering vatbaar, zowel legistiek als
inzake snelheid. We proberen in overleg met de ministers van Landbouw en Milieu de nodige
stappen te zetten. Die zullen worden afgerond in de loop van januari. Maar ik herhaal dat de
bossen niet alleen op donkergroen terrein kunnen.
De heer Bart Martens: Minister, we moeten vooruit. Alle studiewerk in het kader van de
AGNAS-procedure ligt klaar. In de dertien buitengebiedregio’s is het nodige studiewerk
gedaan om weloverwogen keuzes te kunnen maken, om de twintig beloofde groene RUP’s
per jaar te kunnen opleveren. We zijn in de laatste weken van het internationaal jaar van het
bos. Zet de beuk erin, sleep niet langer met de voeten en ga voor het realiseren van de
doelstellingen uit ons regeerakkoord. (Applaus)
De heer Dirk Peeters: Minister, de Vlaamse Regering is de uitvoerende macht en voert uit
wat dit parlement beslist. Dit parlement heeft tot driemaal toe over het RSV beslist dat die
10.000 hectaren er moeten komen. We staan één jaar voor de uitvoering ervan. De toestand is
niet hopeloos, maar toch ernstig. Ik wens u veel succes in uw streven om dit af te ronden,
maar ik vrees dat ik hier volgend jaar opnieuw zal staan met dezelfde vraag en zal moeten
vaststellen dat het niet gerealiseerd is. Dat zou absoluut niet mogen. (Applaus bij Groen!)
De voorzitter: Het incident is gesloten.

In Kalmthout verzet de vereniging ‘Laat ons een boom en het zicht op een bos’ zich tegen de bouwvergunning die mogelijk maakt dat  vlakbij het natuurreservaat van de Kalmthoutse heide een stuk bos zal worden gekapt om er elf woningen neer te zetten.

Al generaties op generaties brengen de reeën hier hun kalveren ter wereld en ’s nachts komen ze slapen in dit rustige en donkere bos. Tijdens en na de brand is het bos bovendien een toevluchtsoord geworden van vele dieren, reptielen, vogels en insecten.

De vereniging wil bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen de door de provincie afgeleverde bouwvergunning aanvechten, en is nu op zoek naar geld om de advocatenkosten te kunnen betalen. Steun ze door gul te storten! U kunt een bedrag overmaken op rekeningnummer BE62 0016 5743 5461
(BIC GEBA BE BB) ten name van VZW Laat ons een boom!

Meer info over de actie en hoe je met PayPal kan betalen vind je op deze Facebook-pagina.

Gekapte lindebomen op De Keyserlei (foto: DeWereldMorgen.be, CC)

Bomen zijn essentieel voor de biodiversiteit en de gezondheid van de mens. Ze leveren gratis tal van belangrijke ecosysteemdiensten. De kap van de bomen op de Antwerpse De Keyserlei toont aan dat bomen dringend een betere bescherming nodig hebben. Groen! dient daarom in het Vlaams Parlement een resolutie in voor de opmaak van een ‘Bomencharter’, dat bomen in steden meer rechts- en bestaanszekerheid moet geven.

Bomen zijn onmisbaar voor milieu en klimaat
Bomen zijn de stofzuigers van de stad: ze filteren en zuiveren de lucht en zorgen ervoor dat het aantal luchtwegenaandoeningen, allergieën en slaapstoornissen vermindert. Een volwassen boom haalt jaarlijks meer dan 1,3 kg fijn stof en 12 kg CO2 uit de lucht. Daarnaast zijn ze een geliefd onderkomen voor bestuivende insecten als bijen, zodat ze op die manier ook de biodiversiteit ten goede komen. Zeker in steden moeten we zorgvuldiger met onze bomen omspringen.

Bomen zijn onmisbaar voor de mens
Het Nederlandse Vitamine G-onderzoek van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg wees uit dat mensen die in een groene omgeving leven veel gezonder zijn dan mensen die in een groen-arme buurt wonen. Mensen uit groene straten bezoeken minder vaak de huisarts voor bijvoorbeeld depressie, diabetes, de longziekte COPD en duizeligheid. De kans op een depressie is 1,33 keer zo hoog in buurten met weinig groen als in buurten met veel groen. Ook gezondheidsproblemen als hoge bloeddruk, hartklachten, rug- en nekklachten, ademhalingsproblemen, darmstoornissen, en migraine doen zich minder vaak voor in groene buurten. Bij kinderen speelt het positieve effect van bomen trouwens nog sterker.

Bomencharter & Bomenwacht
Groen! dient daarom in het Vlaams Parlement een resolutie voor de opmaak van een ‘Bomencharter’ in. We willen dat er initiatieven komen die de aanwezige bomen in stedelijke omgeving en langs straten, lanen en wegen meer rechtszekerheid en bestaansrecht geven, om ze zo te vrijwaren van een te snelle kap. Daarnaast vraagt Groen! dat de ‘natuurwaardenverkenner’ waarin de verschillende ecoysteemdiensten die bomen leveren berekend worden, uitgebreid wordt met een studie naar het belang van solitaire stadsbomen en laanbomen. Tenslotte pleiten we ervoor om binnen het Agentschap Natuur en Bos (ANB) een door de Vlaamse overheid erkende bomenwacht op te starten – en daarvoor de nodige personele ondersteuning te voorzien – die net als een monumentenwacht waakt over het behoud en onderhoud van stads- en laanbomen.

Vandaag brengt De Standaard een artikel over de project-ontwikkelaar die op een stuk bos naast de Kalmthoutse heide een woonproject wil realiseren. Nochtans was het altijd de bedoeling dat het bos natuurgebied zou blijven. Eind oktober stelde ik daarover al een vraag aan minister Muyters, ik verwacht binnenkort zijn antwoord.

Een bos van 2,8 ha gelegen in Kalmthout aan de Putse Weg werd in 2002 door de federale overheid overgedragen aan de Vlaamse gemeenschap (Onderwijs). Bij deze verkoop werd destijds bepaald dat deze overdracht kaderde in de aanleg van een natuurgebied. Het bos ligt in de omgeving van de Kalmthoutse heide en paalt aan het natuurgebied de Withoevenseheide.

Later werd een deel van deze grond (12.575 m2) door de Vlaamse overheid verkocht aan een privé investeerder. Dit gedeelte van de grond werd afgesplitst zonder verdeelattesten wat onwettelijk is.

De eigenaar kocht nog een tweede perceel bos van de Vlaamse overheid met een oppervlakte van 1.767 m2 wat de totale oppervlakte brengt op meer dan 1,3 ha.

De nieuwe eigenaar diende op deze grond verschillende bouwaanvragen in die werden geweigerd. De laatste en actuele bouwaanvraag omvat 11 woonéénheden met de bedoeling deze woningen later apart te verkopen.

Een belangrijk principe uit onze VCRO is dat er pas gebouwd en verkaveld kan worden aan een voldoende uitgeruste weg. Deze voorwaarde is totaal niet vervuld. Zelfs met de aankoop van het tweede stuk bos paalt het perceel aan een servitudeweg die niet is uitgerust.

Gemeenteraad buitenspel gezet

Door geen verkavelingsvergunning maar slechts een bouwvergunning aan te vragen wordt bovendien de gemeenteraad buiten spel gezet want het komt de gemeenteraad toe om de uitrustingsvoorwaarden en wegbreedte te bepalen van toekomstige openbaar domein. Omdat het duidelijk is dat de woningen later apart verkocht zullen worden is een verkavelingsvergunning hier dus wel degelijk wettelijk verplicht.

Na weigering van de bouwaanvraag voor 11 wooneenheden door het college van Burgemeester en Schepenen van Kalmthout en na meer dan 60 bezwaren werd in beroep door de Bestendige Deputatie deze bouwvergunning toch verleend. Onbegrijpelijk want dit dossier is zonder meer aangetast voor vormfouten en wettelijke gebreken. De gemeente vecht deze vergunning aan en diende klacht in bij de Raad voor vergunningbetwistingen en zal zich ook wenden tot de burgerlijke rechtbank. Ook aanpalende eigenaars overwegen om alsnog klacht in te dienen.

Op 24 oktober heb ik hiervoor al een vraag gesteld aan minister Muyters, diens antwoord verwacht ik binnenkort.

Petitie: Red het Bos

Groen!-gemeenteraadslid Hans De Schepper was één van de initiatiefnemers voor de internetpetitie ‘Red het bos bij de Kalmthoutse heide’: op dinsdag 15 november was die al door meer dan 12.000 mensen ondertekend.

Voor het laatste filmpje in de reeks ‘Bos van de maand’ trokken we naar De Merode-bossen in Westerlo. Groen!-gemeenteraadslid Marc Van Den Bruel geeft tekst en uitleg bij deze parel van een bos.

Lembeekbos (foto: Zeerood, CC)

Vlaams volksvertegenwoordiger Dirk Peeters (Groen!): “Bossen die we nu aanplanten, gaan nog honderden jaren mee. Minister Schauvlieghe beschikt hiervoor over een fonds van 9,4 miljoen euro . Tot nu toe heeft ze slechts voor één miljoen projecten goedgekeurd. Daarom stellen we voor dat minister Schauvliege opnieuw gemeenten oproept om projectaanvragen voor bossen in te dienen.”

In maart van dit jaar deed minister Schauvliege een oproep aan de gemeentebesturen om actiever bossen aan te planten. De minister reserveerde 500.000 EUR uit het boscompensatiefonds om de gemeentebesturen financieel te ondersteunen. Dat bedrag wordt nu verdubbeld.

In antwoord op een schriftelijke vraag van Dirk Peeters liet minister Schauvliege weten dat er 45 aanvragen werden ingediend waarvan er 23 werden ingewilligd. Geen al te best resultaat, voor 308 gemeenten. Dat is niet verrassend, want de gemeenten moesten zeer snel op de oproep reageren en kregen niet de tijd om een gefundeerde aanvraag te doen. Slechts zeven procent van de gemeentebesturen wordt ondersteund in hun boscompensatie.

Groen! diende voor deze zomer een resolutie in het Vlaams Parlement voor bosbehoud en bosuitbreiding. Groen! wil dit onder andere realiseren door stadsbossen, door sneller te compenseren bij ontbossing en door meer personeel in te zetten voor de bosuitbreiding.

Hieronder vind je het antwoord op de schriftelijke vraag die ik aan minister Schauvliege stelde:

VLAAMS PARLEMENT
₪ SCHRIFTELIJKE VRAGEN

JOKE SCHAUVLIEGE
VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Vraag nr. 634
van 22 augustus 2011
van DIRK PEETERS

Boscompensatiefonds – Lokale besturen

In maart 2011 werden de steden, gemeenten en provincies door een rondzendbrief van de minister in de gelegenheid gesteld om een beroep te doen op het Boscompensatiefonds voor het aankopen van terreinen voor het aanplanten van bossen als compensatie voor vergunde ontbossingen.

Een budget van 500.000 euro werd daarvoor vrijgemaakt. De gemeenten konden tot 80 % van de gemaakte kosten terugvorderen en moesten hun voorstellen en projecten indienen voor 1 juni 2011.

Voorrang wordt verleend aan projecten in het kader van bosuitbreidingen en stadsrandbossen.

Bij de aanvang van het nieuwe politieke jaar lijkt het aangewezen een bilan op te maken van de resultaten.

1. Hoeveel besturen hebben een aanvraag ingediend? Hoeveel aanvragen werden ingewilligd, hoeveel werden er afgewezen?

2. Wat is de oppervlakte van de terreinen die nu bijkomend bebost kunnen worden ter compensatie van vergunde ontbossingen? Kan de minister haar overzicht per provincie opmaken?

3. Wat is de onderliggende gewestplanbepaling van deze gronden? Liggen ze allemaal in groene gewestplanbepalingen? Kan de minister haar overzicht per provincie opmaken?

4. Kan de minister ook een provinciaal overzicht geven van nieuwe gronden in het kader van bosuitbreiding enerzijds en uitbreiding stadsrandbossen anderzijds?

5. Zijn alle terreinen die zullen worden aangekocht daadwerkelijk nooit eerder bebost zoals voorzien in de rondzendbrief van maart 2011?

6. Hoe groot is de financiële inbreng van de Vlaamse overheid tot nu toe? Kan de minister ook hier een overzicht geven per provincie van de financiële engagementen die Vlaanderen neemt in de aankoop van terreinen voor bebossing?

JOKE SCHAUVLIEGE
VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

ANTWOORD
op vraag nr. 634 van 22 augustus 2011
van DIRK PEETERS

1. 45 besturen hebben een aanvraag ingediend. De jury heeft op basis van de selectiecriteria de 23 ontvankelijke projectvoorstellen een score gegeven. De procedure voor de toekenning van de subsidies is nog niet afgerond. Daarom kan ik nog geen concrete lijst van toegekende subsidies opgeven. Het dossier ligt momenteel ter advies voor bij de Inspectie van Financiën.

2-3-4. De gevraagde gegevens kunnen pas bekendgemaakt worden van zodra de procedure voor toekenning van de subsidies afgerond is.

5. Bij alle ontvankelijke projectvoorstellen is gecontroleerd of het terrein nu niet bebost is of niet recent ontbost werd.

6. Voor de projectoproep was aanvankelijk 500.000 euro voorzien uit het bossencompensatiefonds. Door het groot succes van de projectoproep heb ik het beschikbare budget verdubbeld tot 1.000.000 euro.
Aangezien de procedure voor de toekenning van de subsidies nog niet definitief is afgerond, kan ik geen lijst van toegekende subsidies per provincie opgeven.

MYRRHA-debat in Mol (foto: Gino Cocquyt)

Het debat over MYRRHA van zaterdagvoormiddag 1 oktober werd op video vastgelegd en kan je integraal hier bekijken.

De presentatie van Prof. Dr. Hamid Aït Aberrahim (SCK-MYRRHA)

De presentatie van Kristof Calvo (Groen! Kamerlid)

De presentatie van Dirk Fransaer (VITO)

De presentatie van Prof. Gilbert Eggermont

De presentatie van Eloi Glorieux (Greenpeace)

Het debat tussen de panelleden

De vragen uit het publiek

MYRRHA-debat in Mol (foto: Gino Cocquyt)

Bijna 100 bezoekers daagden zaterdag 1 oktober op voor het debat over MYRRHA in Mol.
Bekijk enkele sfeerbeelden van het evenement (met dank aan fotograaf Gino Cocquyt) en download de presentaties van de sprekers.

Download hier de presentaties
Prof. Gilbert Eggermont en Eloi Glorieux lichtten hun standpunt toe zonder een powerpoint.

Presentatie Prof. Dr. Hamid Aït Abderrahim (MYRRHA-SCK) (pdf, 3MB)
Presentatie Dirk Fransaer (Vito) (pdf, 1MB)
Presentatie Kristof Calvo (Groen!) (pdf, 1MB)

MYRRHA-debat in Mol (foto: Gino Cocquyt)

MYRRHA-debat in Mol (foto: Gino Cocquyt)

MYRRHA-debat in Mol (foto: Gino Cocquyt)

Kristof Calvo (Groen!)

MYRRHA?

Myrrha is een nieuwe type onderzoeksreactor van 57 MW, een snelle neutronenreactor. Het SCK wil Myrrha graag realiseren om haar oude BR2-reactor te vervangen. Myrrha dient ondermeer voor het onderzoek naar de kerncentrales van de vierde generatie.

De ministerraad van 5 maart 2010 besliste voor de periode 2010-2014 een budget van 60 miljoen euro toe te kennen aan het SCK voor het Myrrha-project. Dat budget is toegekend voor de verwezenlijking van een gedetailleerd concept, het uitwerken van een O&O-programma, het verkrijgen van de nodige vergunningen en het opstellen van de technische specificaties.

De totale investeringkosten bedragen minstens 960 miljoen euro en de uitbatingkosten worden geschat op 46 miljoen euro per jaar en dat voor een periode van 30 jaar. België zou telkens een bijdrage van 40% moeten ophoesten. Voor de overige 60% gaat men op zoek naar bijdragen van derden. De afbraak-en saneringskosten zijn nog eens niet begroot.

Groen! heeft tal van bezwaren bij het Myrrha-project. Er zijn heel wat twijfels bij de technische haalbaarheid en het project zaait onduidelijkheid over de energietoekomst van ons land. Waarom investeert een land met een wet op de kernuitstap in een nieuwe onderzoeksreactor? Bovendien rijzen er ook vragen rond veiligheid. Het gaat om een nieuw type reactor en het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) beschikt over onvoldoende expertise om de vergunningsprocedure helemaal zelf te begeleiden.

Tegelijk baart vooral het financiële plaatje Groen! zorgen. Myrrha zit op schema om de federale begroting en dus de Belgische belastingsbetaler op te zadelen met een financiële kater.

VERNIETIGEND ADVIES INSPECTIE VAN FINANCIËN

De vragen rond het kostenplaatje van Myrrha zijn niet nieuw. Uit een antwoord van minister van Begroting Guy Vanhengel (Open VLD) leren we dat de Inspectie van Financiën ernstige opmerkingen formuleerden bij het dossier:

• “De inspectie van Financiën leest in de nota dat het MIRT-team concludeert dat er substantiële financiële risico’s verbonden zijn aan het project als gevolg van mogelijke overschrijdingen van de kosten en de duurtijd van het project en door het feit dat de installatie haar beoogde doeltreffendheid pas later zal bereiken.”
• “Ook is men niet zeker van de beschikbaarheid van de externe financieringsbronnen.”
• “Deze studiegroep beveelt dan ook aan dat ons land het risico ten bedrage van 40% van de totale kosten reduceert door de voorafgaande fase aan de bouw te brengen op vijf jaar om het SCK toe te laten een aantal voorbereidende maatregelen te ondernemen.”
• “Zal het wereldbeeld nog zo zijn in 2024?”

• “Wat is de toegevoegde waarde in economische termen voor ons land? Wie kan concreet iets vertellen over een project dat pas in 2024 in uitbating zal gaan? De opmaak van een realistisch businessplan zal dan ook geen sinecure zijn.”
• “Kan het consortium van investeerders en gebruikers nog uitgebreid worden teneinde het aandeel van ons land in de kosten terug te dringen? De nota zegt hierover niets.”
• “Het IF kan op basis daarvan enkel maar een negatief advies uitbrengen.”

De Inspectie van Financiën is verontwaardigd omdat in één beweging de dotatie van het IRE wordt verhoogd. “De IF stel vast dat er voor de periode 2010-2014 nu reeds 80 miljoen euro wordt gevraagd voor de bijkomende dotaties van SCK en IRE. De wafelijzerpolitiek wordt terug uit de kast gehaald”, klinkt het.

GROTE FINANCIËLE RISICO’S

De OESO liet het Myrrha-project doorlichten door MIRT, het Myrrha International Review Team. In het MIRT-rapport van eind 2009 suggereerde de OESO drie mogelijke scenario’s. Eén waarbij meteen van start zou worden gegaan, maar daar had de OESO ernstige bedenkingen bij, omwille van de hoge risico’s op vlak van financiering en veiligheid. Uiteindelijk suggereerde de OESO dat de kosten, baten en veiligheidsrisico’s nog eens zorgvuldig zouden moeten worden bestudeerd. Ook het financiële plaatje baart de OESO dus zorgen:

In summary, MYRRHA is an exciting project with the possibility of many applications but also with
substantial risks:

• in cost, that cost and time to completion will exceed the estimates;
• in performance, that the facility will take longer than planned to achieve the intended
performance;
• in financing, that external investment funds will not be available and/or revenue streams
from users will prove smaller than planned.

Sinds de eerste plannen voor Myrrha eind jaren 90 is het prijskaartje al verdrievoudigd. Volgens het SCK bedraagt de investeringskost ondertussen 960 miljoen euro. Merkwaardig genoeg spreekt de nota aan de ministerraad van februari 2010 over een investeringskost 1,152 miljard euro, bijna 200
miljoen euro meer. Ondertussen draait ook de geruchtenmolen over de uiteindelijke kosten van Myrrha al op volle toeren. Insiders citeren bedragen tot 2 miljard. Het vermogen van de reactor zou mogelijks opgetrokken worden tot 100 MW, wat de kostprijs ook gevoelig zou verhogen.

Ook andere nucleaire projecten zoals de nieuwe reactoren van Flamandville en Olkiluoto kampen met stijgende kosten. De kostprijs van de reactor van Flamandville, een kerncentrale van de derde generatie, is ondertussen verdubbeld tot 6 miljard. Oorspronkelijk werd de kostprijs van Olkiluoto op 3 miljard euro begroot. Nu lopen rekeningen al zeker op tot 5,5 miljard euro.

NOG GEEN DUIDELIJKHEID OVER BIJDRAGEN DERDEN

Tijdens de zomer en het najaar van 2010 werd al enkele samenwerkingsovereenkomsten afgesloten, bijvoorbeeld met partners uit Kazachstan, China en Zuid-Korea. Meestal was ontslagnemend premier
Yves Leterme (CD&V) aanwezig bij de ondertekening. De samenwerkingsovereenkomsten zouden zich beperken tot het uitwisselen van kennis en medewerkers. Over concrete financiële bijdrage van
derden hebben we voorlopig nog niets gehoord.

Uit diverse parlementaire vragen blijkt dat nog geen duidelijkheid is over de bijdragen van andere landen. Energieminister Paul Magnette (PS) verwoordt het als volgt bij een antwoord op een parlementaire vraag (Kamer, 7 juni 2011):

Sedert de beslissing van de Belgische regering in maart 2010 wordt het zoeken naar partnerschappen anders. Vanaf dan wordt immers overgegaan tot het bekomen van verbintenissen van andere staten die bijdragen tot een investering in ons land. Derhalve werden besprekingen begonnen met een zeker aantal landen zoals Zuid-Korea, Zweden, Kazachstan, Frankrijk, China, Italië en Roemenië. De resultaten van deze onderhandelingen worden verwacht voor het einde van de eerste fase van het project, dus tegen eind 2014.

Het is dus wachten tot 2014 om duidelijkheid te hebben over andere bijdragen. Voor 2014 zal Myrrha dus volledig met Belgische middelen worden betaald. In de nota aan de ministerraad van februari 2010 was de timing nog anders. “Vanaf 2012 zouden andere leden van het
eigenaarconsortium (buiten België) aan het project beginnen bij te dragen”, luidt het op pagina 6 van die nota.

Ondertussen roept de Energieminister de vertrouwelijkheid in om het parlement niet verder te informeren:

Het SCK-CEN en de ploeg van het MYRRHA-project werken continu aan de verwezenlijking van het objectief van voldoende partners en het geachte lid kan wel begrijpen dat alle onderhandelingen over de financiering van grote projecten met een zekere vertrouwelijkheid moeten worden gevoerd.

Zelfs de samenwerkingsovereenkomsten zijn vertrouwelijk: parlementsleden kunnen de overeenkomsten niet inkijken. Hoewel dat zou moeten, worden de overeenkomsten ook niet voorgelegd aan de Commissie van advies voor de niet-verspreiding van kernwapens (CANVEK).

NA FUKUSHIMA NOG INVESTEERDERS?

Al meteen na Fukushima vroeg Groen! aan de Energieminister om een nieuwe kosten-batenanalyse te maken van Myrrha. Eigenlijk sprak de Inspecteur van Financiën profetische woorden toen hij zich in februari 2010 afvroeg of het wereldbeeld nog hetzelfde zou zijn in 2024. Het wereldbeeld is
ondertussen al veranderd, namelijk door de nucleaire catastrofe in Fukushima.

Landen zoals Duitsland, Zwitserland en Italië verlaten ondertussen het nucleaire spoor. Nucleaire projecten in de Aziatische groeilanden worden minstens tijdelijk stopgezet. Het Duitse bedrijf Siemens trekt zich helemaal terug uit de nucleaire industrie en zal geen kerncentrales meer bouwen. Siemens is geen kleine speler: het bouwde alle 17 kerncentrales in Duitsland. Als de Myrrhainvesteringen niet meteen stopgezet worden, is een nieuwe kosten-batenanalyse “post-Fukushima” het absolute minimum als huiswerk voor de toekomstige minister van Energie.

De veranderende beleidskeuzes in bepaalde landen vergroten alleen maar de twijfel rond de bereidheid van derde landen. Het is weinig waarschijnlijk dat landen die een uitstap ambiëren zullen investeren in een Belgisch project voor een nieuwe reactor. Van Italië en Duitsland moeten we dus
wellicht geen euro’s meer verwachten. Nochtans hoopte het SCK op een bijdrage van die landen.

Het SCK mikt op een substantiële bijdrage van de Europese Investeringsbank (circa 20% van de investeringskosten). Ook op Europees niveau zal Fukushima echter indruk gemaakt hebben. Energiecommissaris Gunther Oettinger heeft zijn visie duidelijk bijgestuurd. Als de EIB Myrrha zou willen steunen, zullen landen als Duitsland en Oostenrijk zich daar wellicht tegen verzetten. Sinds de ramp van Tsjernobyl in 1987 heeft de EIB bovendien niet meer geïnvesteerd in een nieuwe nucleaire reactor. Zal de EIB dat plots wel doen na nog een nieuwe nucleaire ramp?

WAT ZEGT GROEN!?

Groen! is en blijft tegenstander van het Myrrha-project. In de huidige budgettaire context is nucleaire innovatie geen prioriteit. Myrrha is bovendien vooral een politiek project, waarbij de reële toegevoegde economische waarde slechts secundair is. In een wereld die steeds meer kiest voor groene technologie wil het SCK zich niet neerleggen bij haar afkalvende relevantie.

Net daarom is Myrrha voor het centrum en haar bondgenoten in de politiek zo belangrijk. Groen! is en blijft voorstander van het onmiddellijk stopzetten van de steun voor Myrrha en het investeren van de middelen in groene energie en duurzame tewerkstelling. Gaat de volgende federale regering niet in op die suggestie, dan stelt Groen! het volgende voor:

• Een nieuwe onafhankelijke kosten-batenanalyse “post-Fukushima”. Een nieuwe analyse moet uitsluitsel brengen over de investeringsbereidheid van derden. Groen! zal een dergelijke analyse vragen via een resolutie in de Kamer.
• Het structureel monitoren van het Myrrha-project en de daaraan gekoppelde kosten door het Rekenhof. Groen! zal een dergelijke monitoring vragen via een resolutie in de Kamer. Het Rekenhof moet de Kamer zesmaandelijks informeren. Mogelijk is de structurele
voortgangsrapportage het begin van een politiek en maatschappelijk debat over Myrrha.

Groen! hoopt op breed politiek draagvlak voor beide voorstellen. Elke partij, ongeacht het partijstandpunt rond kernenergie, moet bereid zijn klaarheid te scheppen over de financiële risico’s van een dergelijk project, zeker in de huidige budgettaire context.

MYRRHA is een investering in technologie zonder toekomst, stelt Vlaams parlementslid Dirk Peeters. Ondanks de wet op de kernuitstap en het drama van Fukushima blijft België investeren in onderzoek naar nieuwe vormen van kernenergie. De 960 miljoen euro die de nieuwe onderzoeksreactor MYRRHA in Mol zal kosten (waarvan 40 % door België dient betaald te worden in tijden van inleveringen), zou veel beter geïnvesteerd worden in onderzoek naar duurzame energie.

Als de overheid duidelijke keuzes maakt, volgt de industrie ook. Dat bewijst het Duitse voorbeeld: daar staat de kernuitstap niet langer ter discussie, wat er toe leidde dat een reus als Siemens besloten heeft om alle nucleaire activiteiten stop te zetten.

België maakt dergelijke duidelijke keuzes niet. Met MYRRHA wil het SCK in Mol een nieuwe onderzoeksreactor bouwen die ingeschakeld zal worden in het onderzoek naar kernreactoren van de vierde generatie. Dat rijmt niet met de kernuitstap.

Een andere ambitie van MYRRHA, het onderzoek naar transmutatie van radioactief afval is eveneens weinig toekomstgericht. Met transmutatie wil men de halfwaardetijd van radioactief afval verkorten. Maar de techniek zou enkel gebruikt kunnen worden voor nieuw kernafval. Voor het bestaande kernafval biedt transmutatie geen oplossing.

Het SCK wil met MYRRHA de huidige BR-2 reactor uit 1963 vervangen. Die BR2 voert, als nevenproductie, ook commerciële bestralingen uit en wordt bijvoorbeeld ingezet voor de dopering van silicium, waarmee chips voor de micro-elektronica gemaakt worden. Verder levert de BR2 radio-isotopen voor de nucleaire geneeskunde. Tegen relevant onderzoek en dergelijke bijproducten heeft Groen! geen bezwaar. Maar daarvoor volstaat een onderzoeksreactor met een capaciteit van 1 à 2 MW. Een onderzoeksreactor als MYRRHA met een capaciteit van 57 MW is in die context veel te groot.

België blijft investeren in een technologie die geen toekomst heeft. In onderzoek naar duurzame energie ligt nochtans een veel groter potentieel. Windenergie staat in België nog in de kinderschoenen. Het VITO is bezig met een proefproject rond geothermische energiewinning op basis van aardwarmte. Dat zijn projecten die niet alleen klimaatvriendelijk zijn, maar bovenal ook duizenden duurzame groene jobs opleveren.

nucleair afval (foto: StefrogZ - CC:by-sa-nc)

Het NIRAS wil vandaag de knoop doorhakken in het dossier van de onomkeerbare geologische berging van langlevend nucleair afval. Groen! verzet zich tegen die piste. Er moet dringend een maatschappelijk en publiek debat komen zodat mogelijke alternatieven naar voren kunnen komen.

“De sluipende besluitvorming rond de berging van nucleair afval wordt verder gezet. Al sinds de jaren ‘70 wordt enkel de ondergrondse berging in de Boomse klei van de Noorderkempen echt onderzocht. NIRAS en de nucleaire wereld willen die keuze zo snel mogelijk maken. Ze willen ten alle tijde echt een maatschappelijk en politiek debat over de kwestie vermijden,” aldus Groen! Kamerlid Kristof Calvo.

Volgens Calvo ligt de reden voor de hand: “De voorstanders van nucleaire energie kunnen dan laten uitschijnen dat er een oplossing is voor het nucleair afval. Helaas is dat niet zo. Dat NIRAS de Boomse klei vooruitschuift als geprefereerd gastgesteente, roept nog heel wat vragen op”.

Zo trok professor paleontologie-geologie Herman Hooyberghs (KU Leuven) aan de alarmbel. Volgens hem is de Boomse kleilaag totaal niet geschikt voor de berging van hoogradioactief afval. De kleilaag is immers niet homogeen en bevat bovendien zandlagen waar grondwater kan doorsijpelen.

Voor Groen! loopt NIRAS te hard van stapel en mag de regering van lopende zaken het afvalplan niet zomaar goedkeuren. Groen!-Kamerlid Kristof Calvo zal bij commissievoorzitters Siegfried Bracke (Binnenlandse Zaken) en Liesbeth Vanderauwera (Bedrijfsleven) aandringen op een reeks hoorzittingen over het afvalplan van NIRAS.

“Nucleair afval is een ethische kwestie. Je zadelt de toekomstige generaties op met troep waar ze niet om gevraagd hebben. Een dergelijk debat besluit je niet in Raden van Bestuur of ministerraden. Het parlement moet dit dossier grondig bespreken. Het maatschappelijk debat moet volop gevoerd kunnen worden,” stelt Calvo.

Begin dit jaar voerde Groen! samen met Ecolo naar aanleiding van de kernafvaltransporten nog actie in Mol. Ook toen al stelden Groen! en Ecolo dat het huidige NIRAS-voorstel om het kernafval te dumpen in de Kempense klei niet kan. Groen! en Ecolo zijn voorstander van een opslag die omkeerbaar en dus beter controleerbaar is. Daarom wordt het afval best minstens nog tijdelijk bovengronds opgeslagen op de site van de kerncentrales zelf.

Het probleem dreigt overigens nog groter te worden. Als we de zeven Belgische kerncentrales nog tien jaar langer zouden openhouden, zoals de vorige regering beloofde aan Suez, dan zal het nucleair afval nog eens met 25% toenemen. Enkel een strikte toepassing van de wet op de kernenergie-uitstap van 2003 kan de productie van dit gevaarlijke afval tegenhouden.

Het dumpen van kernafval in de ondergrond hypothekeert ook alternatief gebruik van de Kempense ondergrond, zo stelt Vlaams parlementslid Dirk Peeters: “Het Vito berekende dat de Kempense bodem bijzonder geschikt is voor de opwekking van geothermische energie. Daarmee zou de helft van Vlaanderen van duurzame energie kunnen voorzien worden. De keuze is eigenlijk simpel: gebruiken we de Kempen als een vuilbak voor nucleair afval, of willen we de Kempen de kans geven zich te ontwikkelen als producent van duurzame en groene energie?”