Dirk Peeters

nucleair afval (foto: StefrogZ)

De Nationale Instelling voor Radioactief Afval (NIRAS) wil haar plannen om het bestaande kernafval (en dat is een hele berg, onze kerncentrales produceren al 35 jaar hoogradioactief afval) in containers in de Kempense kleilagen, 220 meter onder de grond, te dumpen, dit jaar nog doordrukken. Kernafval onder de grond steken is geen langetermijnoplossing voor afval dat nog honderdduizenden jaren gevaarlijk blijft. Nog tot zes september loopt een openbaar onderzoek. Laat weten dat je niet akkoord bent met deze non-oplossing en dien een bezwaar in. Greenpeace maakt het je makkelijk en zette vijf goeie argumenten op een rij.

Kies uit onderstaande vijf argumenten één bezwaar, kopieer het naar je klembord en plak het vervolgens hier op de site van het NIRAS om je bezwaar in te zenden.

De nationale instelling voor radioactief afval wil dit afval nu definitief en onomkeerbaar dumpen in kleilagen op 220 meter diepte. NIRAS wil ook dat onze regering nog in 2010 hierover een principebeslissing neemt. Daarom hebben ze een “afvalplan” opgesteld dat nu voorligt bij een publieke consultatie die nog loopt tot 6 september.

1. Definitief en onherroepelijk

NIRAS stelt voor het hoogradioactief afval in de Kempense kleilagen te stoppen dumpen. Daar zou het definitief en onomkeerbaar worden gestockeerd in stalen containers, waardoor er geen inspectie, controle en recuperatie mogelijk is als er iets misloopt. Wie kan dat risico nemen? Dit soort kernafval blijft honderdduizenden jaren gevaarlijk en radioactief. Het vereist een permanente opvolging en mag niet onomkeerbaar geborgen worden. Als er op een dag een oplossing komt om radioactiviteit definitief te neutraliseren, kan het begraven afval niet meer behandeld worden. Het probleem bestaat en zal blijven bestaan.

2. Onethisch voor de toekomstige generaties

Het gedumpte afval kan later – wanneer er eventueel betere opties bestaan – niet meer gerecupereerd worden. Dit is onethisch, omdat het op onomkeerbare wijze aan de volgende generaties de beperkingen van onze huidige kennis en inzichten opdringt.
Door nu een principebeslissing te nemen wordt de foute indruk gewekt dat het probleem van het radioactieve afval opgelost is en dat de toekomstige generaties er zich geen zorgen meer over hoeven te maken. Maar geen enkel technisch concept kan zekerheid bieden over een tijdspanne die verder reikt dan de menselijke ontstaansgeschiedenis.

3. Onzeker en gevaarlijk

Bij opwarming verliest klei zijn gunstige eigenschappen, maar het afval blijft nog gedurende honderden jaren hitte afgeven. Door de hoge zuurtegraad kunnen er chemische reacties ontstaan met de klei, die verstoringen kunnen veroorzaken. Zo is er nog heel wat onzekerheid over de uraniumoplosbaarheid van gebruikte kernbrandstof bij een hoge zuurtegraad. Ook het effect van de waterstofproductie dient verder te worden uitgeklaard. Het voorgestelde afvalconcept vereist de aanleg van databases om verwachtingspatronen in het gedrag van allerlei materialen te kunnen simuleren. Maar hoe betrouwbaar zijn simulaties die een tijdspanne van honderdduizenden jaren moeten overspannen?

4. Dit is een “fake” raadpleging

Er worden helemaal geen alternatieven voorgesteld, zoals de verlengde bovengrondse opslag. Het opdringen van de diep-ondergrondse optie impliceert dat er geen permanente inspectie meer mogelijk zal zijn zodat de afvalcontainers nooit meer gecontroleerd kunnen worden.

5. En de oorzaak van het probleem?

De oorzaak van het gigantische kernafvalprobleem, met name de kernenergie, wordt niet aangepakt. Nochtans zijn het de kerncentrales die het overgrote deel van dit hoogradioactieve en eeuwig stralende kernafval produceren. Welke van de momenteel wereldwijd onderzochte pistes uiteindelijk ook gekozen wordt, het zal steeds een keuze voor de “minst slechte” optie zijn, want geen enkele van die opties biedt sluitende garanties. In die omstandigheid is het onaanvaardbaar om nog langer met kernenergie verder te gaan. Hernieuwbare energie produceert geen radioactief afval en verplicht ons niet tot enorme risico’s op langere termijn. Een principebeslissing over een beheersoptie voor radioactief afval moet dan ook gekoppeld woden aan de sluiting van de kerncentrales.