Dirk Peeters

Dat de Kempen voor ons een belangrijk gebied is behoeft verder geen betoog maar ook in Vlaamse context is de Kempen een regio van belang. De oppervlakte bedraagt 47 % van de provincie Antwerpen en 10 % van het volledige Vlaamse grondgebied.

Met zijn meer dan 423.000 inwoners is dat slechts 25 % van de provincie Antwerpen en 7 % van Vlaanderen. De 27 steden en gemeenten van het arrondissement Turnhout zijn goed voor 165.000 jobs maar tegelijk ook voor 17 % van de tewerkstelling in Onderzoek & Ontwikkeling.

1. Geen extra betonprojecten – een beheersbare mobiliteit in de Kempen

In Vlaanderen worden we opgezadeld met minstens twintig mega infrastructuurprojecten, waarvan zes in de provincie Antwerpen :

+ de Lange Wapper zelf
+ de noord-zuid-verbinding door de Kempen (Kasterlee-Geel)
+ de uitbreiding van de luchthaven van Deurne
+ de plannen voor een nieuwe mega-shoppingcenter aan de A 12,
+ de Klamp in Boom met expresweg Kontich-Boom
+ de industriezone de Keer met ontsluitingsinfrastrcutuur te Ranst
+ de plannen om met monstertrucks te gaan rijden op de E 313.

De regering Peeters heeft zwaar ingezet op investeringen in deze logistieke projecten. Als we kijken naar al het geld dat er naar toe stroomt, is dit de essentie van haar economisch herstelplan. Een historische vergissing, volgens de Groenen. Omdat dit soort van investeringen twee keer faalt. Nog los van de schade die ze aanrichten aan mens en milieu. Ze falen omdat ze de doorstroming van het verkeer niet zullen verbeteren. Er bestaat zoiets als de ijzeren wet van de congestie : nieuwe wegen trekken meer verkeer aan en slibben onmiddellijk weer dicht.

Op die manier stort je miljarden in een bodemloze put. Grote infrastructuurprojecten falen ook als het gaat om het scheppen van economische meerwaarde. De ruimte die nodig is om containers te stapelen, kan veel beter gebruikt worden voor echt productieve activiteiten, voor het creëren van echte meerwaarde. Dat zeggen verschillende eminente economen samen met ons.

Door deze keuzes wordt het probleem op de E313 niet opgelost, integendeel. We vrezen ook dat het stedelijke plateau op de Turnhoutse Ring zal moeten wijken voor die megaprojecten.

Groen! Kempen kiest voor een goede Noord-Zuid verbinding die een doorstroming garandeert, die doortochten ontlast maar is tegen een Noord-zuid verbinding die onze Kempens groene troef – landschap en natuurwaarden in de Netevallei – tussen Kasterlee en Geel definitief vernietigt.

Meer en beter openbaar vervoer in de Kempen

Groen! wil wél investeren in duurzame mobiliteit : in een opwaardering van het Albertkanaal. Niet allen de bruggen rond Antwerpen en die in Herentals moeten verhoogd worden! We moeten hier dringend werd van maken om de ‘modal shift’ te doen slagen.

We blijven ijveren voor investeringen in hoofdfietsroutes en in nieuwe vormen van stadsdistributie en stadsbediening in Turnhout door de aanleg van randparkings en kleinschalig openbaar vervoer in de stad.

Groen! steunt de ambitieuze plannen van de Lijn voor de provincie. Maar we vragen dan wel daden, en niet enkel woorden. We vragen daarom ook dat de vroegere engagementen opgenomen in het mobiliteitsplan voor het Turnhoutse (een tram tot in Turnhout) WEL gerealiseerd worden en weer niet in de koelkast worden gestopt tot na 2020.

Ook de Light-rail lang de E313 staat nog op ons verlanglijstje.

Van de NMBS blijven we vragen om werk te maken van de voorbereidingen van Turnhout-Zuid, zeker in het licht van de toekomstige industriële ontwikkelingen daar. Daarnaast moeten de Kempense verbindingen stipter gaan rijden want de voorbije winter was de NMBS dienstverlening uitermate slecht!

Groen! wil dat al die mooie plannen ook echt werkelijkheid worden. In het kader van onze Groene New Deal voor Vlaanderen willen we sterk investeren in modern openbaar vervoer. In tegenstelling tot andere Vlaamse partijen die het plan meteen afschoten. Groen! vraagt een tienjareninvesteringsdecreet voor de Lijn. Zoals dat ook gebeurt voor de NMBS. Daarin moeten de investeringen van de Lijn voor de komende tien jaar vastgelegd worden. Door investeringen decretaal te verankeren, wordt een zekerheid ingebouwd rond deze investeringen over de legislatuurtermijnen heen.

2. Een alliantie voor Werk en Milieu in de Kempen

Groen! pleit op Vlaams niveau voor een plan om met verschillende overheden, sociale partners en middenveldorganisaties de handen in mekaar te slaan en te zorgen voor de creatie van duizenden groene jobs door te investeren in een groene economie. De bouwsector kan daarbij de trekker worden en ook in de Kempen is dat een belangrijke sector.

We willen 100.000 Vlaamse woningen energiezuinig maken per jaar en daardoor de energierekening voor 100.000 gezinnen per jaar drukken en zorgen voor minder uitstoot van CO2. En zo kunnen we veel jobs behouden en zelfs bij creëren.

De plaatselijke besturen zijn hierin belangrijke partners en moeten mee het voortouw nemen door een Lokale Entiteit Energie op te zetten.

Groen! vindt dat er eindelijk werk moet gemaakt worden van de invoering van een echt derdebetalers investeringssysteem zowel voor kansarmen als voor mensen met een bescheiden inkomen. Het Vlaams gewest en de distributienetbeheerder kunnen samen de investeringskosten voorfinancieren. De eigenaar of huurder kan ze terugbetalen door het geld dat uitgespaard wordt op de energiefactuur. Op die manier zouden in de Kempen 5 tot 7.000 woningen per jaar op vlak van energie structureel kunnen verbeterd worden.

Voor nieuwe woningen en zeker voor nieuwe wijken legt Groen! de lat hoog: we moeten bouwen voor de toekomst. We willen een eco-bouwcode in de nieuwe verkavelingen: E-60 zou de norm moeten worden (minister Crevits houdt het op E 80). Zeker de woningen die mee door de provincie, gemeenten en iOK gebouwd worden, moeten voldoen aan het energiepeil E60, omdat dit het economisch optimum van isolatie en energieprestaties is dat nu haalbaar is zegt ook de bouwsector zelf.

En dit geldt dit natuurlijk in de eerste plaats voor de sociale huisvestingsmaatschappij(en).

Nieuwe wijken moeten echte duurzame wijken worden met meer gedeelde ruimte, een sterk sociaal weefsel, meer gemeenschapsvoorzieningen en meer betrokkenheid van de bewoners bij hun woonomgeving.

Het centrum voor duurzaam bouwen – Kamp C – in Westerlo kan hiervoor de motor zijn.

3. Tewerkstelling

Net zoals in heel Vlaanderen is de werkloosheid in de Kempen het afgelopen jaar sterk gestegen.Naast de stijging van de werkloosheid zien we geleidelijk aan ook een stijging van het mensen dat beroep moet doen op het OCMW.

Spoor 1: Extra inzetten op een Kempense groene New deal.

Groen! gaat voor 100.000 groene jobs op Vlaams niveau. Dat is realistisch als we durven keuzes te maken voor investeringen in een groene economie. In plaats van alles te zetten op investeringen in logistiek.

Voor de Kempen betekent dit concreet:

1. inzetten op groene energie:
1. kiezen voor WKK en meer groene stroom;
2. zonnedakenplan in de steden en op industriële gebouwen – windturbines geconcentreerd langs grote verkeersassen en op industriezones;
3. pilootprojecten micro-WKK (verwarmingsketel die ook stroom levert) in de Kempense regio naar Nederlands voorbeeld;
4. een gratis zonneboiler voor elke nieuwe sociale woning;
5. fotovoltaïsche energieopwekking bij de serretelers;
6. Het vele geld voor MYRHA herbestemmen naar duurzame, groene energie en innovatie.
2. investeren in tram- en lightrailprojecten (cf. plannen de Lijn), maar ook in fietsroutes, binnenvaart, buizenleidingen.
3. ondertunneling Turnhoutse ring aan het stedelijk plateau.
4. verder uitbouw van de recyclage-industrie op basis van het ‘cradle to cradle’-principe met Umicore op kop.
5. Ook in de Kempen innovatief omgaan en werken aan de omschakeling van de petrochemie naar een ‘biochemie’ (C2C)
6. Verdere uitbouw kringloopbedrijven
7. Herstelplan natuur voor de Kempen: stadsbos Turnhout, regionale landschap Kleine en grote Nete, De Merode, bodembescherming, bodemsanering.
8. Investeringen in scheiding afval- en hemelwater en in integraal waterbeheer (bv. VLARIO)
9. Aanpak brownfields in de Kempen (Mol, Olen, Balen)

10. Creatie van duurzame ruimtebesparende bedrijventerreinen rond Turnhout zoals afgesproken tijdens de afbakening.

Op basis van reële ervaringen in het buitenland (vooral Duitsland waar reeds 1,8 miljoen milieujobs gecreëerd werden – waarvan 260.000 jobs alleen in hernieuwbare energie) brengt ons dat tot volgende grootte-ordes die verwacht kunnen worden, als echt gekozen wordt voor een groen innovatiebeleid.
Sector Extra duurzame, groene jobs voor de Kempen tegen 2020 (25 % van onze provincie)
Hernieuwbare Energie 2.500
Duurzame Bouw 1.000
Transport 600
Recyclage, afval en- kringloopbedrijven 1.000
Landbouw en natuur 500
Bodem, water 500
Totaal 6.100 11

Veel van deze groene jobs kunnen gecreëerd worden in “groene KMO’s”. Een goede afstemming van Vlaams, regionaal en stedelijk beleid is nodig als we ook kleinere bedrijven willen helpen vergroenen.

Spoor 2: Extra investeren in de evenredige deelname van kansarmen en allochtonen aan opleidingen en aan betaalde arbeid.

Daarom vraagt Groen!

- diversiteitplan in elk bedrijf;

- betere toeleiding voor tewerkstelling in de zorgsector;

- nieuwe impuls voor afstemming leren en werken omdat er in de Kempen veel leerlingen het technisch en beroepsonderwijs volgen;

- Sterkere leerlingenbegeleiding in de technische en beroepsscholen want in de Kempen verlaten te veel leerlingen de school zonder diploma;

- versterking van het etnisch ondernemerschap;

- bijkomende arbeidsplaatsen in sociale economie-projecten (o.m. in kringloopeconomie).

Spoor 3 – innovatieve Kempen

17 % van het O&O personeel van Vlaanderen werkt in de Kempen. Da ’s een ontzettend sterke troef. Tegelijk klaagt Vito dat het problemen kent bij de aanwerving van nieuwe onderzoekers.

In de Kempen zijn ook tal van bedrijven aanwezig die op het vlak van research, wetenschappelijk onderzoek sterk staan: Vito, SCK, KHK, Umicore, Janssen Pharma…

In de Zuiderkempen ligt het zwaartepunt en de bedrijven liggen in elkaars nabijheid. Daarom stellen we ook voor om de nucleaire site te herbestemmen opdat deze innovatieve bedrijven daar hun kansen zouden krijgen. Hiervoor geld vrijmaken dat deze opportuniteit op korte termijn gestalte krijgt lijkt ons prioritair.

Waar Kamp C voor ons de motor moet zijn achter duurzame bouwprojecten in de Kempen kan het SCK dit worden op het vlak van de alternatieve, groene energie.

Als omgevormd centrum voor de groene energie doet het SCK verder onderzoek naar hernieuwbare energiebronnen en innovatieve technologieën. Samenwerking met universiteiten en andere onderzoeksinstellingen en de link met het bedrijfsleven worden hier uitgebouwd en versterkt. Onderzoek naar groene voertuigen krijgt hier ook voorrang om op dit vlak een voortrekkersrol te kunnen spelen.

Ook in Turnhout zijn er flinke kansen door het woon-zorg innovatiecentrum aan het station. Een samenwerking tussen KHK, en Janssen Pharma kan van ouderzorg, aangepaste woonvormen, sociaal onderzoek een aantrekkingspool maken in de Kempen die onze streekgrenzen overstijgt. Het voortouw nemen op het vlak van nieuwe zorginzichten en woonvormen moet de achterstelling die de Kempen vandaag nog kent op het vlak van sociale voorzieningen wegwerken. Het zorgaanbod en de aangepaste opleidingen kunnen zo meer kansen krijgen.

4. Groene troeven bewaken, bewaren, versterken en uitspelen

De meeste visies op streekontwikkeling beginnen en eindigen met nieuwe wegen, ontsluitingsmogelijkheden, aansnijden van nieuwe industriegebieden. Resoc deed een verdienstelijke poging om meerdere sporen te volgen in hun streekvisie voor de Kempen en Groen! kan vele hoofdlijnen daarvan volgen.

Tegelijk vinden we dat onze groene open ruimte – onze Kempense troef – als economische meerwaarde, als motor voor een andere streekontwikkeling te weinig wordt uitgespeeld.

Groen! Kempen vindt dat er ondertussen meer dan genoeg groene ruimte, open ruimte, landbouw- en natuurgebieden verdwenen zijn in onze streek. Deze ontwikkeling moet een halt worden toegeroepen. Er kan niets meer af. De afbraakpolitiek moet ophouden en we moeten natuur en open ruimte terug winnen. Onze landschaps- en natuurwaarden zijn de grenzen waarbinnen de economische ontwikkeling zich afspeelt en deze grenzen zijn bereikt. Niet langer verlegbaar want de draagkracht is al lang overschreden.

Regionale landschappen zijn instrumenten uit het decreet op het natuurbehoud voor een gecoördineerd natuurbeheer, voor natuurontwikkeling, voor tewerkstelling, voor natuurinrichting. We moeten er alleen voor zorgen dat deze Regionale landschappen genoeg terrein en natuurwaarden hebben om zinvol te kunnen werken.

Regionale landschappen in het leven roepen en tegelijk de geklasseerde landschappen doorkruisen met een Noord-Zuid zoals in Gooreind gebeurt kan voor ons niet. Tussen Kasterlee en Geel de belangrijke beekvallei van de Kempen doorkruisen met dezelfde weg kan voor ons niet, zeker niet als er alternatieven voor de weg zijn.